Ədəbiyyat İnstitutunda Qulam Məmmədlinin 125 illiyinə həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib
20.05.22

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda görkəmli salnaməçi alim Qulam Məmmədlinin 125 illiyinə həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib. Elmi sessiyanı giriş sözü ilə AMEA-nın vitse-prezidenti, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun baş direktoru, akademik İsa Həbibbəyli açaraq qonaqlara gəldikləri üçün minnətdarlığını ifadə edib.

Qeyd edib ki, “Qulam Məmmədli salnaməçilik ənənəsini yaratmış böyük salnaməçidir. Bizim ədəbiyyat tarixçiliyi üçün orta əsrlərdə əsas mənbə təzkirələrdir. Tarix elmi üçün isə ən böyük mənbə salnamələrdir. Qulam Məmmədlinin xidməti ondan ibarətdir ki, o, əsrlər boyu mövcud olmuş tarixi salnamələrin əvəzinə ədəbi salnamələr yaratmışdır. Azərbaycanda ədəbi salnamə janrının banisidir. O ilk dəfə “Molla Nəsrəddin” salnaməçisi kimi tanınıb. Sonralar Hüseyn Cavid, Nəriman Nərimanov və başqaları haqqında sanballı salnamələr hazırlayıb elmi dövriyyəyə təhvil verdi. Salnamə yaratmaq üçün illərlə tədqiqat apararaq “İran Azərbaycanının müasir şairləri”, “Səttarxan” şeirlər toplusu, “Xiyabani”, “Cənubi Azərbaycan şairləri antalogiyası”, Qılman İlkinlə birgə tərtib etdiyi “Qızıl səhifələr” sənədlər toplusu, “Atmacalar”, “Əliağa Vahid. Seçilmiş əsərləri”, “Qapı oğrusu”, “Məmmədəli Manafzadə Sabit”,  “İbrət güzgüsü. Şeirlər, hekayələr və məqalələr” və başqa nəşrləri ortaya qoymuşdur. Bu böyük alim “Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adı, Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının “Qızıl qələm” mükafatı laureatı, “Əmək veteranı” medalı ilə təltif olunub.

Cəlil Məmmədquluzadənin 140 illik yubileyində Naxçıvan Dövlət Universitetinin rektoru kimi dövlət proqramı əsasında Naxçıvanda Mirzə Cəlillə bağlı üç əsəri çap etdirdik ki, onun biri də Qulam Məmmədlinin salnaməsi idi. Bu gün də biz onun xatirəsinə ehtiramla yanaşır, əsərlərini dövriyyəyə gətirmək istəyirik”.

Sonra Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusifli “Qulam Məmmədlinin həyat və yaradıcılığı” adlı əhatəli məruzə edib. Məruzəsində Qulam Məmmədlinin (1897-1994) tərtib etdiyi “Molla Nəsrəddin”, “Hüseyn Ərəblinski”, “Azərbaycan teatrının salnaməsi” - iki hissəli, “Üzeyir Hacıbəyov”, “Cavid ömrü boyu”, “Nəriman Nərimanov”, “Abbas Mirzə Şərifzadə” və digər salnamələrin adlarını çəkib. Bildirib ki, “Qulam Məmmədli universitet bitirməsə də, əsl həyat universiteti keçmiş, şəxsi mütaliədən, adi həvəs və maraqdan, ədəbiyyatımızın, mətbuatımızın, teatr tariximizin nüfuzlu araşdırıcısına çevrilmiş, bir sözlə, az qala bütöv bir institutun öhdələyə biləcəyi işləri görmüşdü. O, Mirzə Cəlili, Ə.Haqverdiyevi, N.B.Vəzirovu, Ruhulla Axundovu, Salman Mümtazı, Üzeyr Hacıbəyovu, Cəfər Cabbarlını görmüş, onların bir çoxu ilə şəxsən dost olmuşdu”.

Elmi sessiyada tarix elmləri doktoru Solmaz Tohidi, BDU-nun professoru, tarix elmləri doktoru Nəsiman Yaqublu “Qulam Məmmədli mətbuat tarixinin araşdırmaçısı kimi”, “Ədəbiyyat qəzeti”nin məsul katibi, Əməkdar mədəniyyət işçisi, teatrşünas Atababa İsmayıloğlu “Qulam Məmmədli fenomeni”, Ədəbiyyat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Gülbəniz Babayeva “Qulam Məmmədli və “Molla Nəsrəddin” jurnalı” adlı məruzələrini səsləndiriblər.

Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor Vüqar Əhməd “Qulam Məmmədlinin şəxsi arxivi və əlyazmaları haqqında” mövzusunda məruzəsində vurğulayıb ki, “zəngin və çoxşaxəli yaradıcılıq yolu keçən Q.Məmmədlinin şəxsi arxiv materiallarının 38 saxlama vahidindən ibarət bir hissəsi 1975-ci ildən AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun saxlancında fond- 31-də qorunur. Onun şəxsi arxivi ilə bağlı iki kitab işıq üzü görmüşdür. Afaq Əliyeva və Pərvanə Teyyubovanın Qulam Məmmədli arxivinin təsviri kitabı çap olunmuşdur.

Bu materiallar içərisində ilk baxımdan diqqəti cəlb edən iki tərcümeyi-hal vardır. Onlardan biri 1972-ci ildə rus dilində 3 səhifəlik qara makina çapı, “Qısa tərcümeyi-halım” digəri isə 1979-cu ildə Azərbaycan dilində kiril əlifbası ilə yazılmış avtoqrafıdır. Bu tərcümeyi-hallar Q.Məmmədlinin 1980-ci ilə kimi həyat və fəaliyyətinin özü tərəfindən işıqlandırılması baxımından dəyərlidir...

Bu gün AMEA M.Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun xəzinəsində Q.Məmmədliyə məxsus müxtəlif əlyazmalar vardır ki, bunlardan şəxsi fondu mətbu və qeyri-mətbu materialları, ən başlıcası isə, əlyazma şəklində olan “Təzkirə”si mövcuddur.  Aybəniz Rəhimova bu “Təzkirə”ni çap etdirmişdir”.
Tədbirdə  “Salnaməçi” (Qulam Məmmədli) sənədli televiziya filminin nümayişi də olub.

Yenililklər
25.06.22

Günay Əfəndiyeva: TÜRKPA ilə birgə keçiriləcək layihələrə dəstək verməyə hazırıq

23.06.22
Mübariz Örən - Qum adası
22.06.22
Professor Məmməd Əliyevin “Böyük yolun davamı” kitabı işıq üzü görüb
22.06.22
Azad Qaradərəli - Federiko Qarsiya Lorka və Eldar Baxış
21.06.22
Günay Əfəndiyeva Qazax ədəbiyyatı kitabxanasının təqdimatında çıxış edib
21.06.22
“Mirzə Ələkbər Sabirin sənəti və müasir dövr” adlı elmi sessiya keçirilib
21.06.22
Professor Vüqar Əhməd Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının akademiki seçilib
17.06.22
Hədəf STEAM Liseyində EFMF-2022 keçirildi
17.06.22
Vaqif Osmanov - Azad Qaradərəlinin “Ucubuluq” roman-dastanı üzərində düşüncələr
17.06.22
Gülnar Səma -  Dəyanət Osmanlının lirikası
17.06.22
Sabir Mustafanın “Qayıdış” poeması
14.06.22
Zəki Bayram Yurdçunun “Səndən nə gizlədim...” kitabı nəşr olunub
13.06.22
Vyanada Ömər Seyfəddinin “Hekayələr” kitabı təqdim edilib
10.06.22
Vüqar Əhmədin  H.Z.Tağıyevə həsr etdiyi monoqrafiyanın təqdimatı keçirilib
10.06.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Əhməd Cavad və Akif Ərsoyla bağlı konfrans keçirilib
08.06.22
Vyanada “Azərbaycan qadın şairlərinin poeziya antologiyası” kitabı çap olunub
07.06.22
Günay Əfəndiyeva Qazaxıstanın Bolqarıstandakı səfiri Temirtay İzbastin ilə müzakirələr aparıb
07.06.22
Gülnar Səma - Fərid Hüseyn “Təkrarın tənhalığı”nda
06.06.22
Azad Qaradərəlinin “Renessans həsrəti” kitabının 3-cü cildinin təqdimatı olacaq
03.06.22
Bolqarıstanda Fikrət Əmirovun 100 illik yubileyi münasibətilə “Min bir gecə” baleti səhnələşdirilib
03.06.22
"Ulduz" jurnalının may sayı işıq üzü görüb
02.06.22
Abdulla Aripov - Nəğmələr oxudu o yara sərxoş
02.06.22
Azad Qaradərəli - Ədəbiyat fahişələri
01.06.22
“Ustad”ın 38-ci sayı uşaqlara həsr olundu
01.06.22
“Azərbaycan-Qazaxıstan ədəbi əlaqələri” mövzusunda seminar keçirilib
01.06.22
Fərid Hüseyn haqqında
31.05.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Bakı Dövlət Universiteti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb
30.05.22
Xəzər Universitetində beynəlxalq tələbə elmi konfransı keçirilib
26.05.22
Günay Əfəndiyeva “Dayanıqlı sülhün təməli - mədəni irs” adlı paneldə çıxış edib
26.05.22
Qırğız dilində çap olunan “Qarabağ hekayələri” kitabının təqdimatı olub
26.05.22
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında mədəni əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
26.05.22
“İlyas Əfəndiyev. Geriyə baxarkən” fotoalbomunun təqdimatı olub
25.05.22
AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Təhsil şöbəsi fəaliyyətini uğurla davam etdirir
24.05.22
“Əlişir Nəvai. Əsərləri” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib
23.05.22
Erməni terrorunun qurbanı olmuş uşaqlara həsr edilən  kitab çap olunub
23.05.22
Günay Əfəndiyeva TÜRKSOY-un Baş katibi Sultan Rayevlə görüşüb
23.05.22
“Mədəni gənclik” layihəsi Musiqili Teatrda
21.05.22
Litva Respublikasının Birinci xanımı Diana Nausediene Günay Əfəndiyeva ilə görüşüb
20.05.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Qulam Məmmədlinin 125 illiyinə həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib
18.05.22
“Çağdaş ədəbiyyatımızda dil və üslub” adlı seminar keçiriləcək
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.