Bəsirə Əzizəli - Sultan Bahunun dünyaya sevgi çağırışı

31.01.22

Pakistanın müxtəlif universitet, elm və ədəbiyyat mərkəzlərində hər il ənənəvi olaraq keçirilən, XVII əsrdə yaşamış sufi şair, islam alimi Sultan Bahunun ədəbi-fəlsəfi görüşlərinə, İslam və təsəvvüf haqqındakı fikirlərinə həsr olunmuş konfranslar müasir dünyaya, ziddiyyətlərin hökm sürdüyü bəşəriyyə sevgi və humanist dəyərlər prizmasından boylanmaq məqsədinə yönəldilmişdir. Belə konfranslardan biri də yaxın günlərdə Pakistanın Muslim İnstitutu və Jhang Universitetinin birgə təşəbbüsü və səyi nəticəsində keçirildi.  Burada toplaşan və məruzə edən elm, ədəbiyyat, fəlsəfi düşüncə insanları İslam və təsəvvüf kimi əsrlərlə Şərq dünyagörüşünün formalaşmasında müstəsna rolu olan anlayışların insanda daxili rahatlıq, cəmiyyətə qarşı sevgi, bəşər övladına sülh təlqin etdiyini və onun işığında müasir dünyamızda da öyrənəcəyimiz çox mətləblərin olduğunu çatdırmağa çalışdılar. Dünyaya “İslam bütünlükdə sülhdən ibarətdir, sufizm isə bu sülhə nail olmaq prosesidir” mesajı verməyə yönəlmiş düşüncələr sevgi ilə yoğrulmuşdur. 

Sultan Bahu sufi mütəfəkkirlər arasında fərqli və orijinal cəhətlərə məxsus olan şəxsiyyətlərdən olmuşdur. Məlumdur ki, Məhəmməd peyğəmbər dünyanı tərk etdikdən sonra bəşəriyyət daxili rahatlığa nail olmaq üçün peyğəmbərin yolunu təbliğ edən bir çox sufiləri müşahidə etmişdir. Həzrəti Sultan Bahu sufilər və uca Yaradanın dostları arasında seçilən məqama malik simalardan idi. Təsəvvüf təliminə və Sultan Bahunun düşüncələrinə görə, daxili rahatlıq insanın “HƏQİQƏT”lə təmasda olmasındadır.  Sultan Bahu mistik sirlərlə zəngin olan 140-dan çox kitab yazmışdır.

Sultan Bahu da digər sufilər kimi deyirdi ki, uğur insanın mənəviyyatını saflaşdırmasındadır və mənən təmizlənmədən uca Yaradanı tanımaq olmaz. Həzrəti Sultan Bahu şeirlərindən birində yazırdı:

Qaralmış üz qaralmış ürəkdən daha yaxşıdır ki, insanlar Hunu tanısınlar.
İnsanın üzü qaraldıqda belə, ürəyitəmiz olarsa, belə bir qəlb Hunu tanıyar.
Bu qəlb sevgilinin arxasınca gedirsə, bəlkə də sevgilisi Hu ilə qovuşa bilər,
Yüzlərlə alim “Bahu” məscidlərini atladı, daxili ayna Huya şəhadət verdi.

Bahuya görə, insanın qəlbi paklaşdıqda onu yaxşı işlərə sövq edər. Bununla da onu cəmiyyətin islahına gətirib çıxararaq, oradakı vəhşiliyə, ədalətsizliyə və digər pisliklərə qarşı çıxış edər, cəmiyyəti tarazlı və tərifəlayiq hala gətirmək uğrunda cəhd göstərər. Mütəfəkkir şair qruplara, bölgələrə, digər mənsubiyyətlərə parçalanmadan öncə hamının insan olmasına və sufilər üçün insanlığın önəmli olduğuna diqqət çəkmişdir. Adəmin övladları olaraq hamımız bərabərik və bir-birimizə hörmətlə yanaşmalıyıq.

Sultan Bahunun təsəvvüfdən qaynaqlanan fikirlərinə görə, hamıya hörmət göstərilməli və biz harmoniya içində yaşamalıyıq. Sultan Bahunun “Hidayət nuru” kitabında “Ey dost, nə olursan ol, ilahi nəzər üçün yanıma gəl” deməsi də həmin fikirlərinin və insanlıq sevgisinin aydın örnəyidir. Türk mütəfəkkür şairi Mövlana Cəlaləddin Ruminin yazdığı

Yenə gəl, yenə,
Nə olursan ol.
İstər kafir ol, istər atəşə tap, istər bütə,
İstər yüz kərə pozmuş ol tövbəni
Ümidsizlik qapısı deyil bu qapı,
Necəsən elə gəl...
Mən cümə məscidi deyiləm,
İnsanlıq məscidiyəm mən

sözlərindən də bəhrələnən Sultan Bahununun düşüncələri insanlığa sevgi, harmoniya, humanizm təbliğ etməsi baxımından oxunaqlığını müasir dünyamızda da qoruyub saxlamaqdadır. 

Avanqard.net

Yenililklər
28.09.22
Bölgələrdə kitab sərgisi təşkil olunacaq
28.09.22
Macar şairi Mikloş Radnotinin yaradıcılığına həsr olunmuş musiqili gecə keçirilib
26.09.22
Günay Əfəndiyeva Polşada bir sıra görüşlər keçirib
26.09.22
Şəmsəddin Şəmsinin “Dəh Mürğ” poemasının əlyazma nüsxələri əldə olunub
26.09.22
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultayı təxirə salınıb
26.09.22
Günəş topla mənim üçün... - Etimad Başkeçidin yeni hekayəsi
23.09.22
“Şuşaya salam” Beynəlxalq Poeziya layihəsinin təqdimat mərasimi keçirilib
23.09.22
Polşada keçirilən VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresində Azərbaycan təmsilçiləri fəal iştirak edib
22.09.22
Polşada Beynalxalq Türkologiya Kongresi çərçivəsində Azərbaycan musiqi gecəsi keçirilib
22.09.22
ANAİB-dən Ermənistanın son təxribatı ilə bağlı bəyanat
21.09.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Dövlətşah Səmərqəndinin “Təzkirətüş-şüəra” kitabını təqdim edilib
21.09.22
Polşada VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresi başlayıb
14.09.22
“Metafizika” jurnalının növbəti sayı (2022/3) işıq üzü görüb
14.09.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Ermənistanın təxribatları ilə bağlı bəyanat verib
14.09.22
Bəsirə Əzizəli - Dinlər "Qəlb gözü" üçün nə deyir?
12.09.22
"Ulduz" jurnalının avqust sayı çap olunub
31.08.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun əməkdaşlıq əlaqələrinin sərhədləri Qətərə qədər genişlənir
15.08.22
Günay Əfəndiyeva: “Hun-Türk Qurultayı kimi tədbirlərin Bursada və Şuşada, Türküstanda və Oşda, Səmərqənddə və Mərvdə də təşkil olunması mühüm önəm daşımaqdadır”.
04.08.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu müxtəlif mədəniyyətləri bir araya gətirməyə davam edir
02.08.22
“Ulduz” jurnalının iyul sayı çap olundu
01.08.22
Bədirxan Əhmədli - Gəncə üsyanı ədəbi-bədii düşüncədə
01.08.22
Günel Natiqin "Siz səfehsiniz?" kitabı çap ounub
01.08.22
Azərbaycanlı olmaq asanmı?
01.08.22
Azad Qaradərəli - Camalın ağ kitabı
27.07.22
Günay Əfəndiyeva: Reza Deqatinin fotoşəkillərinə baxarkən insanlar həm təsirlənir, həm də heyranlıq duyur
25.07.22
Gülnar Səma -  Əkbər Qoşalının şeirləri
21.07.22
ANAİB media nümayəndələri ilə görüş keçirdi 
20.07.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Qazaxıstanla əməkdaşlığı yeni mərhələyə qədəm qoyur
20.07.22
Azərbaycanda ilk dəfə “Urdu-Azərbaycan poeziya və mədəniyyət gecəsi” keçirilib
18.07.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun fəaliyyəti Avropada geniş yayılmağa davam edir
18.07.22
AMEA-da Pakistana aid nəşrlərin təqdimatı olub
15.07.22
“Azərbaycan-Pakistan elmi-ədəbi əlaqələri” Beynəlxalq Konfransı keçirilir
15.07.22
İsveç səfiri Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunu ziyarət edib

06.07.22
“Filologiya və sənətşünaslıq” jurnalının növbəti sayı çap olunub
04.07.22
"Ulduz" jurnalının yeni sayı işıq üzü görüb.
04.07.22
Koreya-Azərbaycan III Humanitar Forumu keçirilib
29.06.22
Əlirza Zihəq - Bakıya səfər
29.06.22
Azad Qaradərəli - Federiko Qarsiya Lorka və Eldar Baxış II
25.06.22

Günay Əfəndiyeva: TÜRKPA ilə birgə keçiriləcək layihələrə dəstək verməyə hazırıq

23.06.22
Mübariz Örən - Qum adası
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.