Görünməyən mötərizələr – Fərid Hüseyn Salam Sarvanı tənqid etdi
24.02.21

Kulis.az saytında yaradıcılığını A-dan Z-yə izlədiyim Salam Sarvanın son şeir silsiləsini diqqətlə oxudum. Günümüzün Azərbaycanında şeir adı gələndə ilk ağla gələn yaxşı şairlərimizdən birinin – Salam Sarvanın bu qədər “eninə mürəkkəb” şeirlər yazması, zənnimcə, arzuolunmazdır.

Sanki bu şeirlər silsiləsi sadəcə gözümüzün alışdığı forma baxımından şeirdir.

Salam müəllim əgər hamıya bəlli şeirlərində əvvəllər absurd vəziyyəti adiləşdirirdisə, yaxud əksinə yol seçirdisə, bu şeirlərində tamam başqa yol seçib. Ki, ona da əgər yol demək mümkündürsə...

Poetik düşüncə tərzi və forması, əslində, “xoşməramlı maneə”dir. Yəni, şair düşündükləri gəlib o maneədən, formadan keçib bədii nümunə - şeir olur. Düşüncələrimiz müstəqim halda isə sadəcə fikirlər toplusudur. Bu fərq, həm də yazı ilə ədəbiyyatın arasındakı fərq deməkdir.

No description available.

Bu şeirlər silsiləsi göstərir ki, sanki Salam müəllimin içərisindəki yuxarıda qeyd etdiyim həmin “sənət maneəsi” daha yoxdur, O, şair kimi qəlbində formalaşan fikirləri sanki şeir formasında şərh edir. Bu şeirlər uzun-gödək sətirləri ilə filoloji tərcüməni xatırladır. Salam daha əvvəl yazdıqları ilə də sübut edib ki, şair fikrin şərhçisi yox, yaradıcısıdır.

S.Sarvanın sərbəst şeirləri qulaq qafiyələri ilə zəngin, harmoniyaya can atan, ritmi əldən verməməyə çalışan poetik nümunələr idi. Onlara tam mənada sərbəst desək, ağzımız əyilər. Salam “öz boşqabınd”a nə qədər ustadırsa, bu tipli “açıq verlibri” xatırladan şeirlərində “həvəsnamə” müəllifidir.

Hikmətli, dini kitablarda qəsd edilən fikir işarə ilə qeyd ediləndə, mötərizə açıb qarşısında çatdırılmaq istəyən mənanı açıq yazırlar ki, oxucunun səhv yozumuna imkan yaratmasınlar. Sanki S.Sarvanın bu şeirləri görünməz mötərizələrlə doludur. Az qala onun qəsd etdiyi məna özü üçün belə aydın deyil deyə, elə bil şeirdəki ideyalar müəllifin əlinə-ayağına dolaşır.

Poeziya tərəddüdləri şərh etmək üçün olan “məkan deyil, tərəddüdü təqdim edildiyi məkandır: “Bəs gecə haradan girir qaranlıq, / gündüz gün işığı girməyən evə?”dir. Salam indiki poetik təfəkkürü ilə yuxarıda nümunə gətirilən misraları fizik kimi yazardı, şair kimi yox. Şairin başı onun ideyalarından qoz qabığının içindəki qurd kimi şişməməlidir, ya mövcud cavabları açıq qoymalısan, ya da heç olmasa birini seçməlisən. Şeir fəlsəfədən fərqli olaraq “hər şeyi özündə barındırmaq” missiyasına iddialı deyil

Diqqətdən yayınmır ki, bir zamanlar özündən sonrakıları “söz oyunu axarına tullayan”, təsirləndirən Salam müəllim, sanki indi özü ədəbi mühitin təsiri, ab-havası altında şeirlər yazır. Haqqında danışdığım şeir silsiləsinin hissələrə bölünməsinə də fikir verdim, bu fraqmentarlıq qətiyyən fikrin tamamlanması, yeni düşüncənin başlaması təsiri bağışlamadı. Sanki fikir yarı yolda təngnəfəs olur və daha mənaya çatmağa heyi qalmır. Və şair amansızlıq əlindən yeni fikrə keçir.

Salam müəllimə sayğılarla...
/Kulis.az/

Yenililklər
05.05.21
Azərbaycan Nəşriyyatları İctimai Birliyi poster müsabiqəsi elan edib
04.05.21
“Molla Nəsrəddin” ensiklopediyası”nın təqdimatı keçirilib
03.05.21
“Hədəf Nəşrləri”ndə müəllif tenderi iştirakçıları ilə görüş keçirilib
28.04.21
Balkan türklerinden İlhami Emin’in anısına
25.04.21
Türkiyədə Aşıq Ələsgərin anadan olmasının 200 illik yubileyi keçirilib
25.04.21
Azərbaycan Nəşriyyatları İctimai Birliyinin növbəti toplantısı keçirilib
21.04.21
Milli Televiziyamızın bu günü
20.04.21
Üzeyir Əlizadə - Taleyə düşən 5-lər       
15.04.21
Tovuz döyüşləri haqqında sənədli film çəkilib
13.04.21
Xətainin “Dəhnamə”si nəsrlə təqdim edildi
13.04.21
Təranə Vahid - Qasırğa
10.04.21
Xəzər Universitetində Fransız dili bayramı
06.04.21
“Hədəf Nəşrləri” müəllif tenderi elan edir
30.03.21
Tanınmış kinoşünas Aydın Kazımzadənin yeni kitabı işıq üzü görüb
30.03.21
“Böyük Qayıdış” qısametrajlı bədii, sənədli və animasiya film layihələri müsabiqəsinə sənəd qəbulu başa çatıb
30.03.21
Təranə Vahidin “Qarışqa təqvimi” Türkiyədə çap olunub
30.03.21
Qalib Şəfahətin "hekayələr kitabı Türkiyədə işıq üzü görüb
11.03.21

“Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı” jurnalının növbəti sayı çap olundu

09.03.21
Emil Rasimoğlu -  Tor qurub işıq dirəklərinə Tanrı...
08.03.21
Qadınlarımızı bəşəri sevgi ilə şərəfləndirən 8 Mart ucalığı
08.03.21
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
05.03.21
Əbdürrəhim bəy Haqvеrdiyеvin “Mоzalanbəyin səyahətnaməsi” əsərinin ifşaedici gücü
03.03.21
“Azərbaycan Nəşriyyatları” İctimai Birliyi yaradıldı
26.02.21
Səxavət Sahil - İsa kimi Xocalı
26.02.21
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi fondunun ilk eksponatları təqdim olunub
25.02.21

Azərbaycan kitabları Fransa Milli Kitabxanasında

25.02.21
Nəcəf bəy Vəzirovun “Dələduz” pyesində dövrün həqiqətləri
24.02.21
Görünməyən mötərizələr – Fərid Hüseyn Salam Sarvanı tənqid etdi
24.02.21
“Əlyazmalar yanmır” jurnalının növbəti nömrəsində
23.02.21
Xalq artisti Yalçın Rzazadə vəfat edib
22.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq xalça eskizi müsabiqəsi elan edilib
19.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illiyi münasibətilə İspaniyada xüsusi poçt markaları dövriyyəyə buraxılıb
19.02.21
Mədəniyyət Nazirliyi işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tarix və mədəniyyət obyektlərinin vəziyyətinə dair məlumat yayıb
19.02.21
Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi qeyd ediləcək
18.02.21

“İzahlı dini terminlər lüğəti” nəşr olunub

18.02.21
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edildi
18.02.21

Prezident İlham Əliyev Nəriman Həsənzadəni 90 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib

16.02.21
Paşa Talıblı - Mənim şeirlərim başsağlığıdı...
16.02.21
Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığı haqqında monoqrafik tədqiqat
16.02.21
Mədəniyyət naziri ölkəmizdə fəaliyyət göstərən televiziya kanallarının rəhbərləri ilə görüşüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.