Dan Braunun "Cəhənnəm" romanı
24.07.20

Atakişiyeva Həcər Aslan
Bakı Slavyan Universiteti

[email protected]


“CƏHƏNNƏM’’ Harvard universitetinin professoru, romanın baş qəhrəmanı Robert Lenqdon sürətinin yaradıldığı dördüncü romandır.

    Cəhənnəm romanı Robert Lenqdonun başından vurulduğunu düşündüyü Florensiyada xəstəxanaların birində başlayır. Baş qəhrəman son iki gündə yaşadığı heç bir şeyi xatırlamır. Romanın çox bir hissəsi Florensiya ilə Venesiya tarixinə, dini yerlərinə səyahət şəklində təşkil olunub. Romanda Türkiyə dövlətinə səyahət edilir. İstanbulda baş verən hadisələr Ayasofyada, Mısır çarşısında cərəyan edir. Roman müasir ədəbiyyatda intellektual detektiv janrında yazılıb. Oxucunu yazıçı çox dəqiq təsvirləri ilə intellektual cəhətdən maarifləndirir. Romanda yaradılan Doktor Sienna Brooks sürəti əsərin əvvəlində Robertə köməklik edən, onu qoruyan kimi təsvir olunur. Romanda axıcılıq çox güclüdür, oxucu romanı oxuyarkən yorulmur. Lakin hadisələrin asan, rahat xətt ilə irəliləməsi problemlərin asan və tez həll olunması oxucuda həyəcan yarada bilmir, konflikt tez həll olur.

    Dünyadakı insan sayının günü-gündən böyüməsini, artmasını insanlığın sonu kimi görən genetika mütəxəssisi Bertrand Zobirst dünyadaki insan sayını kəskin azaltmaq üçün insanlarda sonsuzluq yaradan bir virus hazırlayır. Bu xəstəliyə səbəb olacak soloblon torbanıda Türkiyədə Yerəbatan sarayda yerləşdirir. Hər kəs dəhşət içində bu insan cəmiyyətinin sonunu gətirəcək bəlanın nə olduğunu axtardığı anda bunun çoxdan yayıldığı bəlli olur. İnsanları sonsuz edən bu virusun müalicəsi və fəsadlarının həll olunma yolları isə göstərilmir.

    Dan Braun ənənəvi olaraq, romanını çox sayda qısa bölümlərlə yazıb. Bu qısa bölmələr uzun romanın rahat oxunmasına kömək edir. Romanda professor Robertin həll edə bildiyi şifrələr insan beyninin gücünü roman boyunca göstərir, lakin bu qədər böyük, iri həcmli romanda qoyulan problemin, insanlığın sonun gətirəcək virusun tapılması çox rahatlıqla verilir, şifrələr həll olunur, lakin bu virusun aradan qaldırılması üçün heç nə edilmir və bunun yolu belə oxucuya göstərilmir. Bu da gizli bir sirr olaraq qalır. Yazıçı orta əsrlərdə insan sayını tənzimləmək üçün “vəba’’, “qara ölüm’’ kimi vasitələrdən istifadə edildiyini qeyd edir. Müasir dövrdə isə bu üsul sonsuzlaşdırma, qısırlaşdırma siyasətidir.

    Dan Braun “Cəhənnəm’’ əsərində səhiyyə problemi, təhlükəsizlik problemi, ədəbiyyat problemi, din problemi, biotəhlükə ÜST məsuliyyətsizliyi, qida azlığı, gələcəkdə oksigen yetərsizliyi problemi, kütləvi insan artımı, təmiz suyun yoxa çıxması, qlobal istiləşmə, ozon qatının dağılması, karbon qazının artması, heyvan nəslinin kəsilməsi, meşələrin məhv edilməsi, uşaq alveri, qadın ticarəti, orqan alveri, xərçəng xəstəliyi və s. kimi dünya səviyyəsində olan problemləri ətraflı qeyd etmişdir.

    Dan Braun romanda səhiyyə problemini Dr. Markoninin öz işlədiyi xəstəxanada güllələnməsi səhnəsində çox böyük yazıçı ustalığı ilə təsvir edir. Təhlükəsizlik problemi muzeydən Dantenin maskası çox rahat bir şəkildə oğurlanır. Əsərdə Ebola virusunun Afrikaya məhz xüsusi borucuqlarla gətirilib, burada xüsusi məqsədlə yayıldığı deyilir. Din problemi insanlar kilsələrə getmirdi və nəticədə kilsələr boş qalmışdı. Papaların edə bilmədiyini Dante ədəbiyyatın gücü ilə edir. Əsər boyunca xərçəng xəstəliyi ön planda olur belə ki, əsərin baş qəhrəmanından biri olan Sienna xərçəng xəstəsi idi. Qida azlığı və təmiz su problemi əsərdə Siennanın Flippinə yardım aparması hissəsində açıq bir təsvirlərlə göstərilir. Təcavüz, uşaq alveri əsərin bu bölməsində yer alır. Bu qlobal problemlərin çarəsi kimi yazıçı günəş enerjisindən istifadə, hibrit maşınlar, təkrar istehsalatı göstərir.

    Dan Braunun “Cəhənnəm’’ əsəri bütünlüklə simvolla və şifrələrlə zəngindir. Uzun dimdikli maskalardan həkimlər xəstələri müalicə edərkən, istifadə edirdilər bu zaman özlərini ölümcül virusdan qorumuş olurdular. İndi isə bu maskalar simvola çevrilib, İtaliya bu tarixi xəstəliyi və həkimlərin fədakarlığını unutmamaq üçün bu maskalardan simvol kimi istifadə edir. Dantenin maskasının üzərinə yazılmış yeddi böyük PPPPPPP hərfi yeddi böyük günaha işarə idi. Cəhənnəmdən çıxmağa üç qadın kömək edir. Müqəddəs Lusia, Beatrs, Müqəddəs Məryəm. Venesiyanın simvolu olan qanadlı şir təsvirləri ilə roman zəngindir. Başı tərsinə tikilmiş ilan saçlı qadın, gözlərinə baxanı daşa çevirən əcinə qadın burada qorxunun simvoludur. Flakonun kodunun Lenqdonun baş barmağının izi olması bunu planlı etmişdilər ki, bu iz sayəsində Lenqdonun sağ qalmaq şansı yaranırdı. Onun barmaq izi olmasa flakonu aça bilməzdilər ona görə Lenqdon onlara sağ lazım idi.

    “Cəhənnəm’’ romanı Dan Braunun uğurudur. Oxuyub qiymətləndirməyə dəyər.

Yenililklər
27.11.21
Kənan Hacı - Yazı sənətinin tarixi
24.11.21
Təranə Vahidin “Qarışqa təqvimi” çap olunub
23.11.21
Muni Vitçer - Altıncı Ayın qızı Nina    
23.11.21
İlk dəfə olaraq “Arı” və “Mirat” satirik jurnalları transfoneliterasiya edilərək yeni əlifbada toplu halında nəşr edilib
22.11.21
Cəmşid Cəmşidovun tərcüməsində Muni Vitçerin əsəri çap olundu
22.11.21
Turan Yazqan: Türk dünyasının səsi
17.11.21
“Nizami Gəncəvi sözünün orbitində” kitabının təqdimatı keçirilib
17.11.21
Türkiyənin məşhur şairi Sezai Karakoç vəfat edib
17.11.21
“Nizami Gəncəviyə məktub” beynəlxalq esse müsabiqəsi elan olunur
17.11.21
Elçin Hüseynbəylinin “Vida” romanı çap olunub
17.11.21
BAFTA qısa filmləri Bakıda nümayiş olunacaq
11.11.21
“Nizami Gəncəvinin poetik portreti” kitabı nəşr olunub
11.11.21
“Şərq irsi” adlı Beynəlxalq Müasir İncəsənət Sərgisi açılacaq
08.11.21
Kənan Hacı - Ekspress qatarında eksperimental mozaika
08.11.21
Fəxri Uğurlu - Klassikanı diri saxlamaq
08.11.21
"Şuşa" sənədli filminin təqdimatı olub
08.11.21
4+4: rəqəmsal namə
08.11.21
İsfar Sarabski Parisdə iki gün konsert verib
05.11.21
“Hədəf Nəşləri”nin təsisçisi Şəmil Sadiqin ƏDV ilə bağlı müzakirələrə əlavə və dəyişiklərlə bağlı təklifləri
05.11.21
Kənan Hacı - Yazıçılarımız nəyi bacarmır?
04.11.21
Qələbə ilə bitən ilk roman
04.11.21
Ədəbiyyat İnstitutunda Məhəmməd İqbalın “Seçilmiş əsərləri”nin təqdimatı keçirilib
04.11.21
Azad Qaradərəli - Qara sevda
03.11.21
"Qarabağın qara kitabı" və "Qarabağ - qələbəyə doğru" kitablarının təqdimat mərasimi keçirilib
03.11.21
Kənan Hacının “Hakimə açılan atəş” romanı oxucularıın böyük marağına səbəb olub
02.11.21
“Şuşa, sən azadsan!” və “Biz” filmləri təqdim olunacaq
02.11.21
Rusiyanın Tretyakov Qalereyasında Tahir Salahovun sərgisi açılıb
02.11.21
Şamaxıda Yaradıcılıq Mərkəzi istifadəyə verilib
01.11.21
Altı əsr yaşı olan xalça 5,4 milyon dollara satışa çıxarılacaq
01.11.21
Nizami Kino Mərkəzində “Fulya” sənədli filminin premyerası olub
01.11.21
Zahid Sarıtorpağın İranda kitabı çap olunub
01.11.21
Vidadi Babanlının "Sabaha ismarıc" adlı romanı çap olunub
01.11.21
Poetik diktatura - Firuz Mustafa yazır
26.10.21
Çempion idmançı, istedadlı aktyor və doktorant
25.10.21
Azad Qaradərəli -  Zəngəzur ağacları
24.10.21
I Sumqayıt Kitab Sərgisi keçiriləcək
22.10.21
Kənan Hacı: “Güclü xarakterə malik insan haqqında yazmaq ikiqat çətindir” - Müsahibə
21.10.21
"Cəbrayıl əfsanəsi"nin təqdimat mərasimi olacaq
20.10.21
Türkiyədə təşkil olunan Beynəlxalq Şeir və Ədəbiyyat Festivalında ölkəmiz də təmsil olunur
20.10.21
Təranə Vahid - Yaddaşsız kölgələr
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.