Müşfiq Şükürlü - Cavid bizim ustad təqlidçilərimizdəndir
27.02.20

Müşfiq Şükürlünün gənc yazıçı Cavid Zeynallının yeni yayımlanan və oxucular arasında maraq doğuran “Tarix müəlliminin kədəri” hekayəsi haqda yazdığı tənqidi yazını təqdim edir.

Bir də gördün Rəşad Məcid status yazdı. Bütün uğursuz adamlar da ardınca. Onlar Cavid Zeynallı nəsrinin xariqüladə abidəsi önündə baş əyirlər. Hədəqəsindən çıxan iri, şaşqın gözlərlə Cavidə baxırlar...

Cavid neynir bəs? Master yazıçı ədası ilə masteri-xumar olur. Tərifdən başı dumanlanır. Amma hiss edirəm ki, Cavid özü də görür. Nəsə bir çatışmazlıq, sünilik, əskiklik var deyir. Öz-özünə soruşur: “Nəyi bəyənirlər, axı?”

Qısaca söyləyim: köhnə Azərbaycan yazıçılarını təqlid etməyini.

Rəşad müəllim deyir: “Cavidin son hekayəsi məni hayıl-mayıl elədi”.

Amma duya bilmir ki, onu ram edən Cavidin hekayəsi deyil. Qətiyyən! Mövludun, Əkrəmin nəsridir. Klassiklərimizdən aldığı zövqü unuda bilmir Rəşad Məcid. Niyə? Çünki alternativ mətn yoxdur hələ ki. O da məcburdur axı, nədənsə zövq alsın. Təzə mətnlər oxumalıdır. Ədəbiyyat adamıdır. Baxma... Amma tapa bilmir. “Olanımız Caviddir” deyib bir Gənclər Katibi kimi sinəsinə döyür.

Bəli, Cavid təzə hekayə yazıb. Adından göründüyü kimi hekayədir: “Tarix müəlliminin kədəri”. Bəs, nədir təzəlik burda? Odur ki, Cavid oğurladığı adamların sayını artırıb. Hərdən Kamal Abdullanın cümlələrindən də çırpışdırır indi. Təzə adət, köhnə kənd!

Dost-tanışları Cavidin hekayəsini yaman təriflədilər. Elə təriflədilər ki, dedim, Cavid dağıdıb. Ədəbiyyatı alt-üst edib. Yeni ixtirasını öyrənmək arzusu ilə “Cavidin möcüzələr aləmi”nə qədəm basdım. Gördüm, nə ixtira?! Nə möcüzə?! Qığlı-peyinli dünya imiş. Köhnə hamam-köhnə tas. Caviddi ki, Cavid!

Cavid müəllim! Çağdaş nəsrimizlə bağlı yazımda bu haqda demişdim, axı. İzah eləmişdim ki, belə yazmaq olmaz. Sənə yaramaz! Bu qulağından alıb, o qulağından verirsən.

Ay müəllim, kənd nəsri çoxdan bitib. Kənddən yazırsansa, gərək elə yazasan, sovet nəsrinin kənd havası yox, müasir Azərbaycan yazıçısının davası hiss oluna. Yazıçı dava adamıdır. Niyə, axı, biz qoyun qığı iyləməliyik? Axı, bu intonasiya və bu təfəkkür çoxdan ölüb. İndi kimə lazımdır kənddən o cür bədii lövhələr? Kimə lazımdır yeni qədirlər, yeni kazımlar, yeni yel əhmədlər? Yox, yox. Yeni olsaydılar nə vardı ki?

Görünür, Cavid sovet dövrü kitablarını çox oxuyur. Oxusun. Oxumaq yaxşıdır. Amma bu qədər təsirə düşmək necə?

Açığı, mən onun mətnlərində onun özünü görə bilmirəm. Bu onun nəsridir, yoxsa başqalarının? Onun varlığına dair, sadəcə, bir işıq öləziyir mətndə.

Cavid Zeynallının “Tarix müəlliminin kədəri” hekayəsi yeni ədəbi zövqü və mütaliəsi olanları çaşdırmamalıdır. Onun hekayələrində plagiat birbaşa mətnin bədii atmosferinə sirayət edir. Cavid bizim ustad yazıçılarımızdan olmasa da, ustad təqlidçilərimizdəndir.

Ümumi götürsək, məncə, çağdaş nəsrimizdə most duran yazıçılar çoxdur. Onlar elə sentimental, dramatik obrazlar yaradır, elə gərilirlər ki, elə bil, most dururlar. Mən onları “Nəsrimizin most duranları” adlandırardım. Cavid bizim ən yaxşı most duran yazıçılarımızdan biridir.

“Tarix müəlliminin kədəri” hekayəsi bədii nəsrimizdə most durmağın ən parlaq nümunəsidir.

P.S. Hekayənin müzakirəsini davam etdirəcəyik.
/Kulis.az/

Yenililklər
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
13.12.21
Ləman L.R. - Susaq, sükutumuz danışsın
08.12.21
"Kitabi-Dədə Qorqud" italyan dilində
08.12.21
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
08.12.21
Hüseyn Cavidin “Topal Teymur” pyesi rus dilində işıq üzü görüb
08.12.21
Tramp prezidentlik fəaliyyəti barədə kitab yazır
08.12.21
Azərbaycanın iki filmi beynəlxalq festivalda mükafat qazanıb
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.