Mərahim Nəsib - Rəhmətdən yağışa  gedən sevgi 
30.04.19

İnsan yaşadığı dünyanın sirli-sehirli tərəflərini izah etməkdə çətinlik çəkdindiyində "izah olunmaz, yaşamaq lazımdır" ifadəsindən tez-tez istifadə edir. Bu fikir insandakı söz bazasının kifayət etmədiyindən uydurulmuş bir bəhanə deyil, insanın o sirli-sehirli aləmin qarşısındakı acizliyindən meydana gələn amildir. Bu amillərə  filmlərdə də rast gəlmək kifayət qədər adət halını almış bir durumdur. Bu səbəbdəndir ki, ən sevdiyimiz, təsirləndiyimiz filmlərdən danışmaq əvəzinə "izah olunmaz, izləmək lazımdır" ifadəsini işlədirik. Belə filmlərdən biri də haqqında söz açacağım "Baran" filmidir.

"Rəhmətdən yağışa gedən yollar çoxdur. Bu yollaran biri də Məcid Məcidinin 2001-ci ildə quruluş verdiyi "Baran" (Yağış) filmidir"

Film, o qədər sadə, o qədər də bəzək-düzəkdən uzaq olsa da, amma gəl gör ki, milyon dollarlıq filmlər onun yanından keçməyə belə layiq deyil.

Yaxşı, nə üçün? Bir filmi bu qədər təsirli edən nədir?

Əslində insan ömür boyu sadəliyi axtarıb tapmağa çalışır. Saraylarda, imarətlərdə keçən ömürdən, içində hər cür əxlaqsızlıq olan sevgilərdən və o sevgiləri bizlərə yaxın etmək istəyənlərdən insan elə bezir ki, sadəlik insana ana qucağını xatırladır, sığınacağa bərabər olur.
Bəli, insanın sığınacağı, bezdiyi və gizlənmək istədiyi dünyada qaçıb getdiyi, pənah apardığı yer-sadəlik, dinclik...

Bu filmdə bir insanın necə qarşılıqsız sevə bildiyi, sevgidə təmənna olmadığı o qədər sadə və gözəl izah olunub ki... Əsas da son səhnədə sevgilinin ayaq izinə baxıb təbəssüm edən sima...

Filmin baş qəhrəmanı on yeddi yaşında olan gənc Lətifdir. Dolanışığını çalışdığı bir inşaatda işçilərə çay, yemək hazırlamaqla təmin etməkdədir. Ərgənliyindən yaranan şit zarafatları və tünd xasiyyət rəftarı ətrafında olan hər kəsi narahat etməsinə baxmayaraq, bu xarakterindən əsla imtina etmir. Bir gün inşaatda mühacir həyatı yaşayan və qaçaq işlədilən əfqan işçilərdən biri inşaatın dördüncü mərtəbəsindən yıxılaraq ayağı qırılır. İnşaatın baş ustası isə ona kömək etmək üçün onun kiçik övladı Rəhməti işə götürür. Rəhmət isə o qədər cılız və aciz olur ki, ağır inşaat işlərinin öhdəsindən heç cürə gələ bilmir.

Lakin usta onun işə çox ehtiyacı olduğunu bildiyi üçün onu işdən uzaqlaşdırmağa ürəyi gəlmir. Belə olan təqdirdə Lətifi mətbəx işlərindən uzaqlaşdırıb inşaatdakı ağır işlərdən biri ilə vəzifələndirir, Rəhmətə isə Lətifin yerinə mətbəx işlərini tapşırır. Təbii ki, gənc olan və ömrünün çılğın günlərini yaşayan Lətif buna görə çox əsəbləşir və Rəhmətə düşmən münasibəti sərgiləməyə başlayır. Lətifin ona etdiyi müxtəlif əzab-əziyyətlərə baxmayaraq, Rəhmət işinə daha çox can yandırır. Ta ki, Lətifin Rəhmətin gizlətdiyi sirrindən xəbər tutana qədər...  Hətta bu sirr Lətifin həyatını izah olunmaz dərəcədə dəyişməyə belə kifayət eləyir.

Bir gün Lətif Rəhməti cəzalandırmaq məqsədi ilə mətbəxdə olan hər şeyi qırıb dağıtmağa başlayır. Lakin Rəhmət  səssiz-səmirsiz mətbəxi yenidən və əvvəlkidən də gözəl şəkildə təmir eləyir. Elə bu məqamda Rəhməti gizli-gizli izləyən Lətif, Rəhmətin mətbəxtdəki güzgüdə uzun saçlarını darayan siluetini görür və əslində onun qız olduğunu başa düşür. Sonradan Rəhmətin əsil adının Baran (yağış) olduğunu öyrənir və o gündən ona aşiq olur.

Məcid Məcidi, Lətifin Rəhmətin, yəni Baranın sirrini öyrəndikdən sonra baş verən çevrilişini lentə aldığı filmin ikinci hissəsini əsl şərq əfsanələrinə bənzətməyə çalışmışdır. Filmdə Baranı axtarmağa gedən Lətifin ayaqqabısı yolda cırırlır. Qarşısına çıxan ilk pinəçiyə ayaqqabısını təmir etməyi tapşırır. Ayaqqabısını təmir edən yaşlı əfqan pinəçinin qəfildən ona baxaraq "halbuki eşq elə bir alovdur ki, ürəyi yandırıb yaxar" deməsi də Məcidinin film dəsti-xəttindən xəbər verən bir məqamdır. Artıq filmin ikinci hissəsində rejissor əvvəlki çılğın, dəliqanlı Lətifi "öldürüb", onun əvəzinə duyğusal, yetkin bir obraz təqdim edir tamaşaçıya. Nəzərə alsaq ki, Məcidi öz filmlərində əsasən uşaqlardan və xüsusi simvollardan istifadə edir, bu filmində də onun uşaqlardan və simvolik hadisələrdən istifadə etməsi filmə öz damğasını vuran amillərdən biridir. Hətta qəhrəmanları üçün seçdiyi adlar belə bu baxımdan çox səciyyəvidir. Bu adlar filmi diqqətlə izləyən tamaşaçılar üçün filmin nə demək istədiyindən xəbər verməyə verməyə bilməz.

Bütün filmlərində olduğu kimi, bu filmində də Məcidi insanın öz daxili dünyasına baxmasını təmin etməklə bərabər, dövrünün  amasnız sistemini və insan ləyqaətinin tapdalanmağını bir çox səhnələrdə ön plana çəkir. Beləliklə, Məcid Məcidi öz filmini bu dəfə də beynəlimləşdirə bilir. Tamaşaçılar bir tərəfdən qəhrəmanın mənəvi çevrilişinə şahid olarkən, digər tərəfdən də mühacirlərin və uşaqların fiziki istismarına şahid ola bilirlər. Məcid Məcidi bir daha amansız sistemin ən böyük qurbanları olan bu insanlar üçün tamaşaçıların düşünməsinə şərait yaradır və insanların öz insanlıq borcalarını onlara ustalıqla xatırlatmağa çalışır.

Filmin ən möhtəşəm səhnəsi isə, filmin son səhnəsidir. Bu səhnədə Baran öz ailəsi ilə yenidən Əfqanıstana qayıdır. Lətif isə onların yüklərini daşıyaraq onlara kömək edir. Qaldıqları evdən birdəfəlik ayrılan Baran, evdən çıxarkən ayağı burxularaq yerə yıxılır və əlindəki səbət yerə düşərək içindəkilər dağılır. Lətif qaçaraq ona yaxınlaşır və kömək etməyə çalışır.

İzlədiyimiz əksər sevgi filmlərində baş qəhrəmanların təsadüfən əllərinin bir-birinə toxunması ilə göz-gözə gəlməsi və bir-birlərinə aşiq olması ənənəsindən Məcid Məcidi bu səhnədə ustalıqla yayınır və qəhrəmanların əlləri qətiyyən bir-birinə toxunmadan yerə dağılan ərzaqları səbətə yığmağa başlayırlar. Rejissor bu səhnədə əsl sevginin danışmadan da, toxunmadan yarana biləcyini tamaşaçıya çatdırmağa çalışır. Necə ki, film ərzində baş qəhrəmanlardan biri olan Baran bir kəlmə də olsun danışmır. Sonda Baranla Lətif göz-gözə gəlirlər. Baran ilk dəfə Lətifin üzünə baxaraq ona gülümsəməyə başlayır. Bu durumdan həyəcanlanan Lətif, təbəssümlə Barana baxır və nəhayət onun danışacağını, ona bir söz deyəcəyini həsrətlə gözləyir. Lakin rejissor qəhrəmanın bir hərəkəti ilə gözlənilməz bir durum yaradır. Baran gülümsədiyi məqamda qəfildən başındakı niqabı üzünə ataraq görünməz olur  və maşına minərək ömürlük Lətifdən uzaqlaşır. Lətif isə üzərinə yağışın yağdığı Baranın ayaq izinə baxaraq gülümsəyir. Rejissor bu səhnə ilə onların bir daha görüşməyəcəyini və gizli qalan eşqlərin nə qədər müqəddəs, nə qədər pak olduğunu həssalıqla tamaşaçıya çatdırır.

Yenililklər
05.05.21
Azərbaycan Nəşriyyatları İctimai Birliyi poster müsabiqəsi elan edib
04.05.21
“Molla Nəsrəddin” ensiklopediyası”nın təqdimatı keçirilib
03.05.21
“Hədəf Nəşrləri”ndə müəllif tenderi iştirakçıları ilə görüş keçirilib
28.04.21
Balkan türklerinden İlhami Emin’in anısına
25.04.21
Türkiyədə Aşıq Ələsgərin anadan olmasının 200 illik yubileyi keçirilib
25.04.21
Azərbaycan Nəşriyyatları İctimai Birliyinin növbəti toplantısı keçirilib
21.04.21
Milli Televiziyamızın bu günü
20.04.21
Üzeyir Əlizadə - Taleyə düşən 5-lər       
15.04.21
Tovuz döyüşləri haqqında sənədli film çəkilib
13.04.21
Xətainin “Dəhnamə”si nəsrlə təqdim edildi
13.04.21
Təranə Vahid - Qasırğa
10.04.21
Xəzər Universitetində Fransız dili bayramı
06.04.21
“Hədəf Nəşrləri” müəllif tenderi elan edir
30.03.21
Tanınmış kinoşünas Aydın Kazımzadənin yeni kitabı işıq üzü görüb
30.03.21
“Böyük Qayıdış” qısametrajlı bədii, sənədli və animasiya film layihələri müsabiqəsinə sənəd qəbulu başa çatıb
30.03.21
Təranə Vahidin “Qarışqa təqvimi” Türkiyədə çap olunub
30.03.21
Qalib Şəfahətin "hekayələr kitabı Türkiyədə işıq üzü görüb
11.03.21

“Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı” jurnalının növbəti sayı çap olundu

09.03.21
Emil Rasimoğlu -  Tor qurub işıq dirəklərinə Tanrı...
08.03.21
Qadınlarımızı bəşəri sevgi ilə şərəfləndirən 8 Mart ucalığı
08.03.21
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
05.03.21
Əbdürrəhim bəy Haqvеrdiyеvin “Mоzalanbəyin səyahətnaməsi” əsərinin ifşaedici gücü
03.03.21
“Azərbaycan Nəşriyyatları” İctimai Birliyi yaradıldı
26.02.21
Səxavət Sahil - İsa kimi Xocalı
26.02.21
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi fondunun ilk eksponatları təqdim olunub
25.02.21

Azərbaycan kitabları Fransa Milli Kitabxanasında

25.02.21
Nəcəf bəy Vəzirovun “Dələduz” pyesində dövrün həqiqətləri
24.02.21
Görünməyən mötərizələr – Fərid Hüseyn Salam Sarvanı tənqid etdi
24.02.21
“Əlyazmalar yanmır” jurnalının növbəti nömrəsində
23.02.21
Xalq artisti Yalçın Rzazadə vəfat edib
22.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq xalça eskizi müsabiqəsi elan edilib
19.02.21
Nizami Gəncəvinin 880 illiyi münasibətilə İspaniyada xüsusi poçt markaları dövriyyəyə buraxılıb
19.02.21
Mədəniyyət Nazirliyi işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tarix və mədəniyyət obyektlərinin vəziyyətinə dair məlumat yayıb
19.02.21
Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi qeyd ediləcək
18.02.21

“İzahlı dini terminlər lüğəti” nəşr olunub

18.02.21
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edildi
18.02.21

Prezident İlham Əliyev Nəriman Həsənzadəni 90 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib

16.02.21
Paşa Talıblı - Mənim şeirlərim başsağlığıdı...
16.02.21
Sabir Rüstəmxanlı yaradıcılığı haqqında monoqrafik tədqiqat
16.02.21
Mədəniyyət naziri ölkəmizdə fəaliyyət göstərən televiziya kanallarının rəhbərləri ilə görüşüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.