"Ədəbi proses"in dördüncü toplusu çap olunub
15.11.17

Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda, dörd ildir ki, hər ilin yekunlarına həsr olunmuş ədəbi proses müşavirəsi keçirilir və materialları kitab halında çap olunur. Bu silsilədən 2016-cı ilin ədəbi yekunlarının materialları çapdan çıxıb.

Ədəbi proses müasir (cari) bədii gedişatı, onun yaradıcılıq axtarışlarının əsas istiqamət və meyillərini özündə ehtiva edən bir anlayışdır. Onun sərhədləri bədii düşüncə ilə yanaşı, ümumən bu yaradıcılıq sahəsinin özünü izah və şərh edən ədəbi tənqid və ədəbiyyatşünaslıqla, ədəbi əlaqələr və tərcümə sənəti ilə də geniş və əhatəli bir spektri çevrələyir.

Bu mənada 2016-cı ilin ədəbi prosesinin inkişaf xüsusiyyətlərinin nəzərə çarpan yaradıcılıq axtarışlarının ümumi mənzərəsinin müəyyənləşdirilməsi baxımından "Ədəbi proses - 2016" məcmuəsini əvvəlki yaradıcılıq ənənəsindən tamamilə fərqli bir mərhələdə davam və inkişafı kimi dəyərləndirmək olar.

 "Ədəbi proses" - 2013, 2014, 2015-ci il toplularında olduğu kimi, 2016-cı ilin ədəbi yekunlarına həsr edilmiş kitaba da AMEA-nın vitse-prezidenti, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru, akademik İsa Həbibbəyli ön söz yazıb, ilin yaradıcılıq müşavirəsinin fərqləndirici özünəməxsusluqlarını elmi baxımdan şərh edib: "Ədəbi proses - 2016"-da ilin ədəbiyyat mənzərəsi bütün palitrası ilə göstərilmiş, hərtərəfli təhlil olunmuş, dəyərləndirilmiş və proqnozlaşdırılmışdır. Burada ədəbiyyatın janrları ilə yanaşı, ədəbiyyatşünaslıq elminin ayrı-ayrı yönlərinə dair də əhəmiyyətli tədqiqatlar öz əksini tapmışdır. Ədəbi əlaqələr və publisistika haqqındakı məruzələr, məqalələr də həmin sahələr üzrə dolğun elmi təsəvvür yaradır".

"İlin ədəbi yekunları - yaradıcılıq müşavirəsi"ndə dinlənilən məruzələri bir toplu halında ədəbi-elmi dövriyyəyə təqdim edən "Ədəbi proses - 2016" məcmuəsi, hər şeydən əvvəl, müasir ədəbi-bədii düşüncəni bütün yaradıcılıq istiqamətləri və sahələri üzrə təhlil və ümumiləşdirilməsi baxımından tamamilə yeni yanaşma faktı kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Topluda akademik İsa Həbibbəylinin "Ədəbi prosesin bütövlüyü və elmi yetkinlik" adlı giriş məqaləsində ilin ədəbi mənzərəsi və elmi gedişatına ümumi baxış ifadə olunmuşdur. Elnarə Akimovanın "Ötən ilin ədəbi mənzərəsi: Gözləntilərimiz və reallıqlar", Cavanşir Yusiflinin "Ədəbi ilin yekunları. Poeziya-2016", Nərgiz Cabbarlının "Müasir roman texnologiyası, klassik roman strukturunda "dağılma" və keçmişə qayıdış (2016-cı ildə çap olunan romanlar əsasında)", Aynur Xəlilovanın "Povest-2016: Gözləntilər, gerçəkliklər", Nərmin Cahangirovanın "2016-cı ilin hekayəsi və problemləri", Aynurə Mustafayevanın "Dramaturgiya-2016", Vaqif Yusiflinin "Bölgələrdə ədəbi həyat", Qürbət Mirzəzadənin "2016-cı ilin ədəbi tənqidi bütün yönləri ilə", Maral Yaqubovanın "Ədəbiyyatşünaslığın ili-2016", Salidə Şərifovanın "Elmi tədqiqatlar (2016)", Asif Rüstəmlinin "Publisistika - hüdudsuz düşüncə imperiyası", Lalə Həsənovanın "Azərbaycanın rusdilli ədəbiyyatı-2016",  Mərcan Sofiyevanın "2016-cı ildə tərcümə məsələləri", Günay Qarayevanın "Uşaq nəsri və dramaturgiyası", Aygün Bağırlının "Uşaq şeiri", Pərvanə Məmmədlinin "Cənubi Azərbaycanda ədəbi proses", Xanım Zairovanın "Ədəbi əlaqələr (Azərbaycan-Qərb ədəbiyyatı-2016)", Nizami Tağısoyun "Azərbaycan ədəbiyyatının digər türk xalqları ədəbiyyatı ilə əlaqələri" və Vüqar Əhmədin "Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda ədəbi proses" adlı məruzə mətnləri dərc edilib.

Əgər ilk təşəbbüs kimi dərc olunan 1976-1984-cü illərin "Ədəbi proses" məcmuələrində bədii gedişat daha çox poeziya, nəsr, dramaturgiya və ədəbi tənqid (bəzi istisnalarla Cənubi Azərbaycanda ədəbiyyat) səviyyəsində təhlil və münasibət hədəfi seçilirdisə, 2014-cü ildən nəşr olunan silsilə kitablarda, xüsusən, haqqında söhbət açılan son nümunədə ədəbi prosesə iyirmiyə yaxın sahə və yaradıcılıq prizmasından və baxış bucağından münasibət bildirilir. Əlbəttə, belə bir yanaşma çağdaş ədəbi prosesi bütün tərəfləri, üslub təmayülləri və sənətkarlıq axtarışları ilə təqdim etməyə əlverişli stimul yaradır. Bu mənada ilin ədəbi mənzərəsinin ümumi konturlarını müəyyənləşdirən təhlillərə, poeziya və nəsrə məxsusi olaraq təfərrüatlı yer ayrılması heç də təsadüfi deyil. Poeziyanın həm ümumi inkişaf meyillərini, həm də onun uşaq şeiri səviyyəsində yaradıcılıq axtarışlarını üzə çıxarmaq cəhdləri bu mənada yeni baxış bucağından problemə iki müəllifin mövqeyini gündəmə gətirir. Eyni münasibəti ədəbi tənqid və ədəbiyyatşünaslıq sahələrinə həsr olunan icmallarda da görmək olar. Şübhəsiz ki, əvvəlki onilliklərin ədəbi proses məcmuələrində bu iki sahəni çox vaxt eyni məxrəcdə təqdim olunması bir tendensiya halını alırdısa, indi bundan tamamilə sərf-nəzər edilməsi tamamilə təbii və qanunauyğun görünür.

"Bölgələrdə ədəbi həyat", "Publisistika - hüdudsuz düşüncə imperiyası", "Azərbaycanın rusdilli ədəbiyyatı - 2016", "2016-cı ildə tərcümə məsələləri", "Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda ədəbi proses" kimi icmallar yeniləşən, tədricən yeni məzmun və mahiyyət kəsb edən ədəbi prosesi çevrələyən axın və təmayülləri əks etdirən mühüm faktları kifayət qədər təsdiqləmək gücünü nümayiş etdirir.

Bu, ədəbi prosesi həm ədəbi növ və janrlar səviyyəsində təhlilə yönəldilməsi baxımından, həm də bədii gedişatın çoxcəhətli fakt və nümunələrinin ümumiləşdirilərək araşdırılmasına əlverişli zəmin hazırlayır.

Keçən əsrin 90-cı illərində son nəşri gerçəkləşən "Ədəbi proses" məcmuələrinin 2014-cü ildən sistemli şəkildə - bir toplu halında işıq üzü görməsi Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda aparılan məqsədyönlü elmi-təşkilati işlərin nəticəsində həyata keçirildiyini xüsusi qeyd etmək lazımdır. Digər bir əlamətdar cəhət də odur ki, "Ədəbi proses" kitabları həm də cari ədəbi-bədii, elmi-nəzəri düşüncənin fərqli nümayəndələrinin - kifayət qədər təcrübəli və özünü təsdiq etmiş üzvləri ilə yeni minilliyin gənc elmi qüvvələrini bir arada konkret fakt və problem ətrafında fikir və düşüncə sərgiləmək cəhdi kimi də mühüm önəm daşıyır. /525.az/

Yenililklər
24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
30.04.24
Ömür gəlib keçər, qalan əməldir
29.04.24
Qulu Ağsəs - 55
29.04.24
 Yazıçı Eyvaz Zeynalovun “Nadir şah” romanı nəşr olunub
26.04.24
Mahir N. Qarayev - Mənə o dünyanı göstər, İlahi
25.04.24
Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin açılış mərasimi
25.04.24
Abbasqulu ağa Bakıxanovun “Riyazül-qüds” əsəri nəşr olunub
25.04.24
Mədəniyyət Nazirliyi “Nəşrlərin satın alınması müsabiqəsi”ni elan edir
24.04.24
Azərbaycanlı rejissorun ekran əsəri Kann Film Festivalının qısametrajlı filmlər müsabiqəsinə seçilib
24.04.24
IV Kitabqurdu Müəllimlərin Oxu Marafonu elan edilir
24.04.24
Nazir: Bakıdakı Qırğız Mədəniyyəti Günləri mədəni əlaqələrdə yeni səhifə açacaq
24.04.24
TRT-Avazın Baş koordinatoru: AzTV ilə birgə çoxlu layihələr reallaşdırırıq - MÜSAHİBƏ
24.04.24
İntiqam Yaşarın yeni şeirlər kitabı çap olunub
24.04.24
Həmid Herisçinin yeni kitabı çap olundu
24.04.24
Saday Budaqlı: Yazan adam gərək sözü hiss eləsin
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.