Emin Piri - Gənc poeziyamızın gənclərsiz müzakirəsi
26.05.15

“Azərbaycan” jurnalında Əsəd Cahangirin moderatorluğu, Vaqif Bəhmənli, Əjdər Ol, İlqar Fəhmi, Fərqanə Mehdiyeva və İlham Qəhrəmanın iştirakı ilə keçirilən çağdaş Azərbaycan poeziyası ilə bağlı müzakirəni diqqətlə oxudum və indi bəzi fikirlərimi sizinlə bölüşmək istəyirəm. Əvvəla onu deyim ki bu jurnalda keçirilən ilk müzakirə deyil, indiyəcən roman, dramaturgiya və sair məsələlərlə də bağlı belə müzakirələr keçirilib. Bu müzakirələr ədəbi camiədə canlanma yaradır və bu işdə bir moderator kimi Əsəd Cahangirin xidməti xüsusi vurğulanmalıdır. Bu müzakirədə də poeziya ilə bağlı bir çox məsələlər qabardılıb: məsələn, çağdaş Azərbaycan şairinin toxunduğu bir sıra yasaqlanmış mövzular, sərbəst şeirin hecanı üstələməsi, intellektin ilhamı sıxışdırması, şeirlə nəsrin yaxınlaşması, şairlərin maddi problemləri və sair. Bu məsələlər ətrafında etdikləri maraqlı söhbətlərə görə müzakirənin bütün iştirakçılarına minnətdarlığımı bilidirirəm. Bununla yanaşı bir sıra məsələlərdə müzakirə iştirakçıları ilə polemikaya girmək arzumu da cilovlaya bilmədim. Bu yazını da məhz bu üzdən yazdım. Məsələn, istedadına hörmətlə yanaşdığım Fərqanə Mehdiyeva gənc şairlərin adını çəkir, sağ olsun. Amma əvvəla bu siyahıya bəzi vacib imzaları salmır nədənsə. İkincisi isə sadəcə adları sadalamaqla kifayətlənir, onların hər birinin özünəməxsusluğunu açıqlamır. Elə bil ki mümkün qədər çox adamın adını çəkməklə mümkün qədər çox adamı özündən razı salmaq istəyir. Özü də o adlardan bir çoxu Fərqanə xanımın dediyini əksinə olaraq, xüsusi istedadları ilə seçilmirlər.

İlham Qəhrəmanı da müasir dövrün ən istedadlı şairlərindən biri sayıram. Amma onun poeziya ilə bağlı mülahizələrini oxuyanda elə bildim ki hələ də gənc İlham şeirlərini götürüb redaksiyaya gəlir, hələ də Vaqif Bayatlı onun şeirlərinin dərcindən imtina edir, “get partiyaya dair şeir yaz gətir” deyir, bir sözlə sovet dövrü hələ də davam edir. Fikir verin, İlham Qəhrəmana görə çağdaş şeirin ən böyük problemi ondan ibarət imiş ki, gərək Şüvəlandakı Yaradıcılıq evi bərpa edilməliymiş. Guya o bərpa edilsə, hamıya birdən-birə dahilik istedadı veriləcəkmiş. İlham Qəhrəmanın çıxışları ümumən subyektivliyi ilə seçilir. Vaqif Bayatlını ona görə tənqid edir ki, onun şeirlərini dərc etməyib, yaxud İradə Musayevanı ona görə tərif edir ki, onun haqqında yazı yazıb. Vaqif Bəhmənliyə də, Əjdər Ola da böyük sayğım var. Amma onlar moderatorun qoyduğu suallardan daha çox, elə bil ki, qabaqcadan hazırlaşdığı sxemlər üzrə danışırlar, hətta dönə-dönə verilən suallar belə onları əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş fikirlərindən qopara bilmir. Nəticədə, qəribə bir yayğınlıq yaranır – moderator konkret sual verir, içtirakçılar isə ümumi,nəzəri, mücərrəd cavablara meyl edirlər. İştirakçılar arasında İlqar Fəhminin fikirləri mənə daha maraqlı gəldi. Xüsusən də “gəlin gəncliyin üstünə çox da getməyək, onları başa düşməyə çalışaq” fikri. Bununla belə, İlqar Fəhmini də bəzi fikirləri ilə polemika etmək olar. Məsələn, İlqar Fəhmiyə görə şeirdə Ilham faktının o qədər də əhəmiyyəti yoxdur. Məncə, belə münasibət mahiyyətcə istedadlı ilə istedadsızın fərqi yoxdur deməkdir. Əgər şairi qiymətləndirməkdə istedadın əhəmiyyəti yoxdursa, bəs onda görəsən, ölçü nədir? Bütün tənqidi tərəfləri ilə birlikdə poeziya ilə bağlı müzakirənin, ümumən bu tipli müzakirələrin keçiriləməsinin əhəmiyyətini vurğulamaq lazımdır. Müzakirə iştirakçıları mənə və bir sıra gənc şairlərə qarşı o qədər obyektiv olmasalar da, mən onlara qarşı mümkün qədər obyektiv olmağa çalışdım. Buna nə qədər nail olldum, qoy bunu oxucular desinlər.

Digər təqnidi fikrim isə müzakirənin çağdaş poeziyadan getməsinə baxmayaraq, bir nəfər belə çağdaş, gənc istedadlı şairin polemikada iştirak etməməsidir.

Əgər müasir gəncliyin poeziyası qəbul olunmursa bu qədər ədəbi qurumlar, ədəbi gənclik jurnalların fəaliyyəti nə üçündür?

Görəsən, Əsəd Cahangir ədəbi gəncliyin müxtəlif nümayəndələri haqda yazılar yazanda haqlı idi, yoxsa poeziya ilə bağlı dəyirmi masaya bir nəfər belə gənci dəvət etməyəndə? /senet.az/

Yenililklər
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
13.12.21
Ləman L.R. - Susaq, sükutumuz danışsın
08.12.21
"Kitabi-Dədə Qorqud" italyan dilində
08.12.21
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
08.12.21
Hüseyn Cavidin “Topal Teymur” pyesi rus dilində işıq üzü görüb
08.12.21
Tramp prezidentlik fəaliyyəti barədə kitab yazır
08.12.21
Azərbaycanın iki filmi beynəlxalq festivalda mükafat qazanıb
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.