Həmid Piriyev - “Kor qatil” haqda
27.04.15

Artpress.az gənc yazar Həmid Piriyevin Margaret Atvood`un (Marqarit Atvud) “Kor qatil” romanı haqda məqaləsini təqdim edir.


Margaret Atvood`un (Marqarit Atvud) bu romanı 2000-ci ildə Booker mükafatına layiq görülüb.

Çox istəyirəm ki, bu roman haqda yazım. Çünki yazmamaq mümkün deyil. Həm də yaza bilmirəm. Görəsən bu kiçik məqaləm o romana layiq olacaqmı?

“Kor qatili” oxumağa başlayırsan? Tələsmə. Səbrli ol və zamanla süjetin labirintində addımla. Roman tapmacalarla doludur. Atvud romanı xırda hissələrə bölüb və qarışdırıb. Əgər kiçicik bir hissəni nəzərdən qaçırtsan, onda çaşıb qalacaqsan.

Ilk başda çətin gələ bilər. Çünki bir-birinə yad romanlar görürsən və romanların hissələri gözlənilmədən bir-birini əvəz edir.

Roman Lauranın ölüm xəbəriylə başlayır. O öz maşınıyla körpüdən uçur. Qəza sayıla bilər. Amma iki şahid var və iddia edirlər ki, Laura bilə-bilə sükanı çevirib. Çünki onun ağ əlcəkli əllərinin hərəkətini aydın görüblər. Amma bunun intihar olmağına sübut yoxdur...

Roman Lauranın bacısı, İris Çeysin xatirələri və təəssüratları ilə davam edir. Böyük bacı İris cəmiyyət tərəfindən passiv bir hala gətirilmiş bir qadındır, öz istəklərinin ardınca gedə bilmir, həyatının başqalarının istəyinə görə qurur. Onun üçün də planlanmış şəkildə ərə gedir. Bacısının dəlixanaya göndərilməsinə göz yumur... İris artıq qocalıb və bacısının ölümündən xeyli vaxt keçib...

İris ilk baxışdan ailəsində baş vermiş bu ölüm hadisəsinə soyuqqanlı görünür. Lakin hadisələr inkişaf etdikcə oxucu ailədaxili münasibətlərin nə qədər mürəkkəb olduğunu anlayır.

Bir də Aleks var, bir-birindən xəbərsiz hər iki bacının sevgilisi Aleks...

Romanda ikinci bir roman var, Lauranın yazdığı roman. Axı Laura yazıçı idi və vaxtikən bu romanı təzə çap olunanda xeyli tənqidlərə məruz qalmışdı. Amma indi yerli kollecdə Laura Çeysin adına hekayə müsabiqəsi təşkil olunub və İris Çeys də fəxri qonaq kimi dəvətlidir...

İris və Laura yerli fabrikant Benjamin Çeysin nəvələridir. Babaları burada düymə fabrikinin əsasını qoymuşdu. Roman boyu bu fabrik, fabrikin yaradılması, hətta işlənilən xammal hər xırdalığına qədər xatırlanır. Baba sonralar işi genişlədərək böyük sənayeçi olmağı bacarmışdı.

Amma bütün roman boyu oxucunu bir şey düşündürür: Laura həqiqətən intihar edib, yoxsa bu bədbəxt hadisə idi? Roman boyu ara-sıra xatırlanan detallar birləşir və nəhayət əsil ölüm səbəbi meydana çıxır...

Roman içində roman isə əsərə xüsusi gözəllik verir. Bu romanlar bir-biriylə birbaşa əlaqəli olmasa da xeylu uyğunluqlar var. Amma bu uyğunluqları tutmaq çox vaxt çətin olur.

Atvudun çox gözəl dili var. O heç bir xırdalığı gözdən qaçırmır, hər şeyi ətraflı və dəqiq danışır. Hətta incə təsvirlər bəzən Bekketin üslubunu xatırladır (plagiatlıq kimi başa düşülməsin).

Bundan əlavə romanda şeiri xatırladan pasajlar çoxdur.  Az qala hər fəsildə Atvudun şair olduğu hiss olunur.

Roman uzundur, amma darıxdırıcı deyil. Oxuduqca oxumaq istəyirsən.

Atvud realistdir və həqiqətpərəstdir. Onun romanında ideal heç nə yoxdur. Amma romanın özü idealdır. Bir insan necə bu cür yaza bilər?

Möhtəşəm əsərdir. Əbəs yerə yeni milleniumun ən yaxşı ingilisdilli romanı sayılmır.

Elə kitablar var ki, vaxt keçirtmək üçün oxuyursan. Elə kitablar var ki, oxuyub bəyənirsən. elə kitablar da var ki, oxuyub heyran olursan və dəfələrlə oxumaq istəyirsən. “Kor qatil” üçüncülərdəndir.

Xüsusən gənc yazarların bu romandan öyrənəcəyi çox şey var...

Yenililklər
27.01.22
"Ulduz"un 2022-ci ildə ilk sayı çap olunub
27.01.22
Ramin Allahverdi - Elm nədir? Elmin əsas meyarları hansılardır?
24.01.22
Anar Məcidzadə -  Gecələri göz yaşı, qaranlıq olur səhər
24.01.22
“Yevgeni Onegin” romanı bir milyon rubla satılıb
24.01.22
Fərid Hüseyn - Şeirə bürünmüş İstanbul - REPORTAJ
24.01.22
Azad Qaradərəli - Alpan kömürçüləri
24.01.22
Təbrizdə Qarabağı tərənnüm edən "Xarıbülbüllər" almanaxı çap olunub
18.01.22
Qurban Bayramov - Növbəti erməni məkrinə – erməniləşdirmə faktına münasibət
18.01.22
Rövşən Yerfi - Həyasızlıq kabusu bizi məhv edəcək!..
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.