Əlabbas - Yolçu yolda gərək
19.03.15

Artpress.az yazıçı Əlabbasın "Yolçu yolda gərək" məqaləsini təqdim edir.

Təvəkkül, dayının əziz balası! Bayramın bayrama qarışdığı bu əziz baca-baca günündə, bilməyənlər üçün deyim ki, Naxçıvanda ilaxır çəənbəsinə belə deyirlər, səni təbrik etmək nə mutlu bir dilək?! Başına yığılmış dost-tanışları bircə anlığa olsa da unudub, uşaqların hay-küylə həyətdə çatdığı tonqalın rəqsan dillərinə baxa-baxa olmuşları təkrar xatırlayaraq Tərcümə Mərkəzinin keçirdiyi ilk müsabiqənin həyəcan dolu anları, birinci yer, qalib diplomu, özündən böyük, adlı-sanlı qələm adamları qarşısında dizlərin əsə-əsə elədiyin həyəcanlı çıxış, bunu eşidib-bilən dostların təbriki, çeşidli loqoları olan televiziya kameraları və qohum-qardaşın ard-arası kəsilməyən zənglərini bir daha göz önündən keçirib də evdəkiləri sevindirmək özü iyirmi yaşlı bir tələbə üçün təkcə xüsusi bir hal yox, zənnimcə, həm də xoşbəxtlikdi. Deyim biləsən: “Kohnə kişi”ni yazanda elə mən də sən yaşda idim. “Durduğun yerdə başına bəla açmısan. Sonda deyəcəyin sözü əvvəldə demisən. Odu ki, bərk dur, başqa əlacın yoxdu” – ustad Ağa Laçınlının povesti oxuyandan sonra mənə dediyi sözlərdi.

Nə gizlədim, az qala otuz il öncə eşitdiyim o sözlərin istisi canıma yayıldıqca qorxu-hürkünün nə demək olduğunu da anladım. Özü də necə?! Odu-budu, indi, altmış yaşın həndəvərində də bir təzə yazı başlayanda canımı həmən həyəcan sarır: görəsən, bu dəfə necə olacaq, ən azı dostları peşman etməyəcəm ki?...

Sözümün Mustafası var.

Mən ürəyimdəkiləri sənə, Binədə o kasıb komanızın bir küncündə də deyə bilərdim, amma bunu onda təkcə sən və bacıların – “camalı bayram ayından göyçək” Gülər və iqtisadçı ola-ola indi də ədəbiyyatdan pişiyimi ağaca dırmaşdıran Afaqdan başqa heç kim bilməzdi... İntəhası mənim istədiyim bu deyil.

Böyük uğura imza atmısan. Adından söz etdirən ən gənc tərcüməçi hazırda, bəlkə də, sənsən. Şübhəsiz, bununla fəxr etməyinə dəyər. Ədəbiyyat adamları, ekspertlər, bir sözlə, sənəəllimlik edə biləsi yaşda olan insanlar zəhmət çəkib əməyini gərəyincə qiymətləndiriblər. Sənə lazım olandan da artıq dəyər veriblər. Bunu yaddan çıxartma. Bir müsabiqə ilə vaxtilə səndən, bəlkə də, on beş-iyirmi yaş böyük ola-ola hələ də gənc sayılan hər hansı ədəbiyyat adamını irəli getməyə qoymayacaq maneələr səninçün aradan götürülüb, üzünə nəhəng ədəbiyyatın qapıları deyil, darvazaları, özü də taybatay açıb. Çünki orda, o müsabiqədə iştirak edənlərin böyük əksəriyyəti həm həyat təcrübəsi, həm yaş, həm də yaradıcılıq baxımından səndən üstün olan, tanınmış yaradıcı şəxsiyyətlərdi. Ən böyük qazancın bu olub sənin. Bəxtin həm də orda gətirib ki, müstəqillik dövrünün tələbləri və diktəsi ikinci dildən deyil, orijinaldan, birbaşa tərcüməyə üstünlük verməyi günümüzün reallığına çevirib. Artıq tarixə dönmüş sözügedən müsabiqənin gerçək mahiyyəti də məhz bundan ibarət idi. Qismətdən sən də gedib bu işi təşkil edən xeyirxah adamlara urcah olmusan. Əgər ekspertlər sənə bu etimadı göstəriblərsə, elə bilmə, onu o uca boyuna, çatma qaşına, qara gözünə aşiq olub da eləyiblər. Bununla sənin üzərinə böyük məsuliyyət qoyulub. Böyük ədəbi ictimaiyyətin qarşısına çıxmısan. Diqqətlər sənə yönəlib. Çiynin ağır yük altındadı. Sözümün canı da məhz bu məqamla bağlıdı. Ağa müəllim də otuz il əvvəl mənə onu başa salmaq istəyirdi. İndi də sən. İşinin ağırı bundan belədi. Sənin daha pis tərcümə etməyə haqqın yoxdu. Bu dəqiqə heybəsini çiyninə atıb uzaq və ağır səfərə çıxan yolçu kimisən. Şervud müəllim olmazdan əvvəl də hamı Allahın qüdrətini bilirdi və elə indi də bilirlər. İndi növbə sənindi, sən öz qüdrətini göstərməlisən. O etimadı doğrultmaq borcdu artıq. Adın qulağına dəyməsə, yolundan sapmasan, inşallah, belə də bilirəm, sağ-salamat o yolun axırına gedib çıxacaqsan. Mən cəmi nursluların şinelindən çıxdığı Məmməd Arazı həmişə bloklara qoşulmayan ölkə adlandırırdım. Onun yolu ilə getməyi digər nurslular kimi özümə şərəf bilirdim, elə bilirəm də. O kəndin bir istedadlı oğlu kimi sən də o yolu get. O yol həm də “Dar ağacı”na çəkilmiş əmin Akif Azalpın yoludu.

Alacağın o 3000 manat qonorar ki, var, yaradıcı üçün çox boyük bəxşiş, bir tələbə üçünsə, deyərdim ki, əməlli-başlı ənamıdı. Amma əlimin içi kimi bilirəm ki, müsabiqəyə qatılmaq həvəsi heç də o bir ətək pulu əldə etmək istəyindən doğmayıb. Səni bu mənəviyyat dünyasına çəkən, bağlayan daha yüksək dəyərlər var. İnşallah yaşa dolub, o dünyanın ən dərin qatlarına endikcə, daha möhtəşəm əsərləri feyz ala-ala baldan şirin ana dilində səsləndirdikcə yazıb-yaratmaq eşqinin nə böyük bir fəzilət olduğunu da öz gözlərinlə görəcəksən. Belə olmasaydı, balaca Azərbaycanın böyük yaradıcı ordusunu bu gün də ədəbi səngərlərdə saxlayan o sirli-sehrli qüvvənin nə olduğunu bilməkdən ötrü heç kəllə işlətməyinə dəyməzdi ki. Bu sənətdə çörək yoxdur, deyib də səni qorxuzmaq istəmirəm, amma özün bax: bu gün bizdə ən kasıb kişinin dəstərxanına bənzəyən ədəbiyyat süfrəsinin qırağını qırx beş il əvvəldən tanıdıqlarımın bircəciyi də tərk etməyib. Heç eləməyəcəklər də. Bu, könül məsələsidi.

Sonda nə demək istəyirəm. Tərcüməyə qanköçürmə sənəti kimi baxanlar da var. Belə olduqda o qanın skalpellə yox, qələmlə köçürülməyinə adam bir az möcüzə kimi baxır, amma baxır. M.Arif, M.Rzaquluzadə, M.Əfəndiyev, H.Şərif, Cahanbaxş, C.Məcnunbəyov, Ə.Məmmədxanlı, B.Musayev, Ə Ağayev, İ.İbrahimov, M. Əlizadə, R.Sultanov, M.Sultanov, Z.Bünyadov, Ç. Qurbanlı, Z. Ağayev, T.Vəliyev kimi nənəng kişilər ömrün sonunadək bu sənətdə külüng çalıblar. Bu gün də o ustad sənətkarların yaradıcılıq ənənələrini ləyaqətlə qoruyb yaşadan və davam etdirənlərin sırasını Q.Bayramov, V.Hacıyev, Q.Quliyev, V.Məmmədəliyev, M.Nağısoy, R.Əsgər, Ə.Rəsul, N.Əbdülrəhmanlı, K.Nəzirlı, N.Qocabəyli, A.Quliyev, Yaşar, T.Kazimlı, C.Yusifli, F.Uğurlu, V.Əjdəroğlu, M.Qarayev, F.Seyidbəyli, E. Zeynalov K.Hacı və digər tərcüməçilərin adı bəzəyir.

Əgər istəyirsənsə ki, bir vaxt adı belə sənə yuxu kimi görünən o kişilərlə yol gedəsən, di ləngimə! Yolçu yolda gərək.

Bu şərəfli işdə Tale özü sənə yar olsun. Dünya ədəbiyyatının ən nadir incilərini birbaşa sənin tərcümədə oxumaq istəyi ilə dayın

17.03.2015.

Yenililklər
29.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu iki mədəniyyət paytaxtını bir araya gətirir
29.11.22
"II Sumqayıt Kitab Sərgisi keçiriləcək"
23.11.22
Günay Əfəndiyeva Daşkənddə Maqsud Şeyxzadənin heykəlini ziyarət edib
22.11.22
İntiqam Yaşar Tunisdə Beynəlxalq Poeziya Festivalında ölkəmizi təmsil edəcək
22.11.22
“Hayrettin Hoca” monoqrafiyası  nəşr edilib.
18.11.22
Kürdəmirdə Aşıq Şakirin 100 illik yubileyi keçirildi
17.11.22
Ədəbiyyat İnstitutunda “525-ci qəzet”in 30 illik yubileyinə həsr olunmuştədbir keçirilib
15.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Səmərqənd Zirvəsi çərçivəsində beynəlxalq simpozium keçirib
14.11.22
Günay Əfəndiyeva: “Gələcək genişmiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi üçün həvəslə və böyük səylə fəaliyyətimizi davam etdirməkdəyik”.
13.11.22
Dr. Yusuf Gedikli - Dillerin Şifresi - Dillerin Kökeni ve Türeyişi
10.11.22
“II ANAİB Gəncə Kitab Sərgisi” keçiriləcək
10.11.22
Tıxaclarda qalıbdı şad xəbərlər… - YENİ İMZA - Səbuhidən şeirlər
03.11.22
“Qarabağ zəfəri Güney və Quzey Azərbaycan yazarlarının gözü ilə” kitabı çap olunub
03.11.22
Azad Qaradərəli - Xalq şairinin ölümü
31.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda “Litva Karaimləri” adlı konfrans keçirilib
27.10.22
“Hüseyn Cavid romantizmi rənglərin işığında” adlı kitab çap olunub.
25.10.22
Tanınmış nəşriyyatların redaktorları bir arada
25.10.22
Vüqar Əhməd Türkiyədə konfransda iştirak edib
25.10.22
Azad Qaradərəli - Zori Balayanın azərbaycanlı vəkilləri yaxud ayı kimin əmisi oğludur?
21.10.22
Görkəmli ədəbiyyatşünas alimlərin anım günü qeyd olunub
19.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu fəaliyyətini Avropada genişləndirməyə davam edir
17.10.22
“Ustad” dərgisinin 39-cu sayı Hüseyn Cavidə həsr edildi
12.10.22
Türk Dünyası Naşrilər Birliyi yaradıldı
09.10.22
Azad Qaradərəli - Yoxdan var və vardan yox olmağın poetik izləri
07.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu VIII Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində yeni nəşrini təqdim edib
06.10.22
Ədəbiyyat İnstitutunda dərsliklərin müzakirəsi keçirilib
04.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Nizami Gəncəvinin yeni kitabını nəşr edib
28.09.22
Bölgələrdə kitab sərgisi təşkil olunacaq
28.09.22
Macar şairi Mikloş Radnotinin yaradıcılığına həsr olunmuş musiqili gecə keçirilib
26.09.22
Günay Əfəndiyeva Polşada bir sıra görüşlər keçirib
26.09.22
Şəmsəddin Şəmsinin “Dəh Mürğ” poemasının əlyazma nüsxələri əldə olunub
26.09.22
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultayı təxirə salınıb
26.09.22
Günəş topla mənim üçün... - Etimad Başkeçidin yeni hekayəsi
23.09.22
“Şuşaya salam” Beynəlxalq Poeziya layihəsinin təqdimat mərasimi keçirilib
23.09.22
Polşada keçirilən VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresində Azərbaycan təmsilçiləri fəal iştirak edib
22.09.22
Polşada Beynalxalq Türkologiya Kongresi çərçivəsində Azərbaycan musiqi gecəsi keçirilib
22.09.22
ANAİB-dən Ermənistanın son təxribatı ilə bağlı bəyanat
21.09.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Dövlətşah Səmərqəndinin “Təzkirətüş-şüəra” kitabını təqdim edilib
21.09.22
Polşada VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresi başlayıb
14.09.22
“Metafizika” jurnalının növbəti sayı (2022/3) işıq üzü görüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.