Cavid Zeynallı - Zahid Sarıtorpaq o ədəbiyyat adamlarındandır ki...
25.02.15

Bu misraları dünyanın hansı dilinə istəyirsən, tərcümə et, hansı adəm övladına verirsən, ver, vicdanı mürgülü, sözün hər üzünə bələd olan-olmayan; sizi inandırıram, eləcə bir ağızdan deyəcəklər: kim yazıbsa, zalım yaxşı yazıb, gözəldir, çox gözəldir:
 
 
Pəncərədən baxıram
görürəm həyətdə
kötüyə üzünü söykəyib yatmış
baltanın ağzı pırıl-pırıl oyaqdı
kötüyün üstünə düşmüş bir qırıq gün işığı
üşüyür baltanın ağzında
 
bir quş nə qədər eləyir qona bilmir
balaca bir qızın uzaqdan gələn gülüş səsinə
 
 
Bu misraları yazan bir ədəbiyyat sevdalı adamın romanından danışmaq istəyirəm sizə. Zahid Sarıtorpaq o ədəbiyyat adamlarındandır ki, çəkilib öz qınına, tədbirlərdə gözə dəyməz, məclislərdə görməzsən onu, toyda-yasda qənşərinə çıxsa da, tezcənə sivişər, bir də xəbər tutarsan, yoxdur. Hərdən adama elə gəlir, Sarıtorpaq ədəbiyyatın (sinfin) gözü eynəkli yaxşı oxuyan şagirdidir, heç kimə qoşulmaz, düz-düz məktəbə gedər, evə gələr. Bizim ədəbi mühit sevməz ki, belələrini...
 
Mən bu ədəbiyyat sevdalı adam haqqında ona görə belə yaşıma yaraşmayan ərkyanalıqla yazıram ki...
 
Bilən bilir. Təfərrüata nə hacət?! 
 
Zahid Sarıtorpaq ədəbiyyat sarıdan daxilən o qədər rahat adamdır ki! Bütün istedadlı adamlar belədir məncə...
 
 
***
 
“Dərdin sarı çəpkəni” Azərbaycan jurnalında çap olunub. Bəri başdan alıb oxumağınızı tövsiyə yox, arzu edirəm, istəyirəm.
 
Tutalım, sən, əziz oxucu, bir səhər yuxudan durursan ki, ey dadi-bidad, hər tərəf sapsarıdır. Adamın əti ürpəşir. Arvadının üzünü zəfəran rəngdə seçirsən, oğlun limon suyunun rəngindədir.
 
Qızın Quba almasının içi.
 
Xəzər mərci şorbasına oxşayır.
 
Evlər elə bil açıq və tutqun rəngli cilasız kəhrəbadan tikilib.
 
Kərə yağı, iydə çiçəyi, nərgiz gülü, şamama, Kürdəmir yemişinin qabığı, Cərco yemişinin içi...
 
Bu gözəl və dəqiq bənzətmələr “Dərdin sarı çəpkəni” romanında elə zərgər dəqiqliyi və istedadla işlənib ki, adam yazıçının fantaziyasına mat qalır: bu ölçü-biçi hardandır?!
 
“Deməli, getdi dünyanın dadı-ləzzəti... İndi farağat yaşa daha, ay adı it dəftərində də olmayan qondarma fəlsəfə doktoru! Heç yana burcudub eləmə! Uşaqlara da qətiyyən demək olmaz, fikir eləyərlər... Səhərlər südü qaynadıb stəkana tök və aralıdan bax, elə biləcəksən "fanta"dı buğlanır – çaşma ha... Yumru düyünü südə töküb sıyıqdan-zaddan bişir ye – zəfəran, sarıkök vurmasan da olar, onsuz da sapsarı olacaq, kef elə getsin...”.
 
Zahid Sarıtorpağın nəsrində oxucunu arxasınca aparan ən üstün keyfiyyətlərdən biri məhz qəhrəmanına istehza ilə yanaşması, məqamı gələndə ona lağlağı edib ələ salmağı, sosial statusundan, mübtəla olduğu dərddən asılı olmayaraq, obrazın içindəki diriliyi ustalıqla göstərmək bacarığıdır. Məncə, bu keyfiyyət nəsr üçün vacibdir və ütülü qəhrəman yaratmağın zamanı çoxdan keçib desəm, yanlış anlaşılmaram.
 
Fəlsəfə doktoru Bulud müəllimin dərdindən balaları xəbər tutan kimi zavallı atanın xəstəliyi ilə alver edir, özlərini günə çıxarmağa çalışsalar da, əslində bu kapitalist iştahası onları məhvə sürükləyir. Xəstəliyin girdabında çabalayan adamın dərdini müəllif uzun-uzun səhifələr oxucudan gizlətdiyi kimi mən də bu kiçik yazıda onu açıb ağartmaq istəmirəm, ən gözəli romanı alıb oxumaqdır.
 
Kapitalizmin amansız qanunları ilə tərbiyə alan insan atasının sağlamlığını belə satışa çıxarır.
 
Zahid müəllim azsaylı müəlliflərdəndir ki, onunla nəsr dili məsələsində döş-döşə gəlmək hər oğulun işi deyil. Onun söz ehtiyatından ancaq nəsə çırpışdırmaq olar. Başqa sevdalara düşmək bekara işdi.
 
***
 
Mən çox istərdim ki, Zahid Sarıtorpaq romanı kitab şəklində çapa verəndə əsərin adı, sonluğu və fəlsəfə  professorunun oğlunun Suriyaya döyüşməyə getməsi məsələsi haqqında bir daha düşünsün.
 
Lap düzü, bir az ərk və dost ədası ilə deyə bilərəm: mütləq dəyişdirsin!
 
Şərif Ağayar “Dərdin sarı çəpkəni” haqqında bir yazı yazıb və əslində, demək istədiklərimi məndən qabaq deyib. Düzü, artıq nəsə yazıb dostumuzu təkrar etmək istəmirəm.
 
Əsər haqqında hətta sərt tənqid yazsaydım, inanın, bəzi istedadından nagümanlar kimi Zahid Sarıtorpaq bunu özünə dərd eləməzdi. Lap başda demişdim axı, Sarıtorpaq ədəbiyyat sarıdan daxilən o qədər rahat adamdır ki! Bütün istedadlı adamlar belədir, məncə.
 
 Daha doğrusu, bütün ədəbiyyat sevdalı istedadlı adamlar... /kulis.az/

Yenililklər
29.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu iki mədəniyyət paytaxtını bir araya gətirir
29.11.22
"II Sumqayıt Kitab Sərgisi keçiriləcək"
23.11.22
Günay Əfəndiyeva Daşkənddə Maqsud Şeyxzadənin heykəlini ziyarət edib
22.11.22
İntiqam Yaşar Tunisdə Beynəlxalq Poeziya Festivalında ölkəmizi təmsil edəcək
22.11.22
“Hayrettin Hoca” monoqrafiyası  nəşr edilib.
18.11.22
Kürdəmirdə Aşıq Şakirin 100 illik yubileyi keçirildi
17.11.22
Ədəbiyyat İnstitutunda “525-ci qəzet”in 30 illik yubileyinə həsr olunmuştədbir keçirilib
15.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Səmərqənd Zirvəsi çərçivəsində beynəlxalq simpozium keçirib
14.11.22
Günay Əfəndiyeva: “Gələcək genişmiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi üçün həvəslə və böyük səylə fəaliyyətimizi davam etdirməkdəyik”.
13.11.22
Dr. Yusuf Gedikli - Dillerin Şifresi - Dillerin Kökeni ve Türeyişi
10.11.22
“II ANAİB Gəncə Kitab Sərgisi” keçiriləcək
10.11.22
Tıxaclarda qalıbdı şad xəbərlər… - YENİ İMZA - Səbuhidən şeirlər
03.11.22
“Qarabağ zəfəri Güney və Quzey Azərbaycan yazarlarının gözü ilə” kitabı çap olunub
03.11.22
Azad Qaradərəli - Xalq şairinin ölümü
31.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda “Litva Karaimləri” adlı konfrans keçirilib
27.10.22
“Hüseyn Cavid romantizmi rənglərin işığında” adlı kitab çap olunub.
25.10.22
Tanınmış nəşriyyatların redaktorları bir arada
25.10.22
Vüqar Əhməd Türkiyədə konfransda iştirak edib
25.10.22
Azad Qaradərəli - Zori Balayanın azərbaycanlı vəkilləri yaxud ayı kimin əmisi oğludur?
21.10.22
Görkəmli ədəbiyyatşünas alimlərin anım günü qeyd olunub
19.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu fəaliyyətini Avropada genişləndirməyə davam edir
17.10.22
“Ustad” dərgisinin 39-cu sayı Hüseyn Cavidə həsr edildi
12.10.22
Türk Dünyası Naşrilər Birliyi yaradıldı
09.10.22
Azad Qaradərəli - Yoxdan var və vardan yox olmağın poetik izləri
07.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu VIII Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində yeni nəşrini təqdim edib
06.10.22
Ədəbiyyat İnstitutunda dərsliklərin müzakirəsi keçirilib
04.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Nizami Gəncəvinin yeni kitabını nəşr edib
28.09.22
Bölgələrdə kitab sərgisi təşkil olunacaq
28.09.22
Macar şairi Mikloş Radnotinin yaradıcılığına həsr olunmuş musiqili gecə keçirilib
26.09.22
Günay Əfəndiyeva Polşada bir sıra görüşlər keçirib
26.09.22
Şəmsəddin Şəmsinin “Dəh Mürğ” poemasının əlyazma nüsxələri əldə olunub
26.09.22
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultayı təxirə salınıb
26.09.22
Günəş topla mənim üçün... - Etimad Başkeçidin yeni hekayəsi
23.09.22
“Şuşaya salam” Beynəlxalq Poeziya layihəsinin təqdimat mərasimi keçirilib
23.09.22
Polşada keçirilən VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresində Azərbaycan təmsilçiləri fəal iştirak edib
22.09.22
Polşada Beynalxalq Türkologiya Kongresi çərçivəsində Azərbaycan musiqi gecəsi keçirilib
22.09.22
ANAİB-dən Ermənistanın son təxribatı ilə bağlı bəyanat
21.09.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Dövlətşah Səmərqəndinin “Təzkirətüş-şüəra” kitabını təqdim edilib
21.09.22
Polşada VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresi başlayıb
14.09.22
“Metafizika” jurnalının növbəti sayı (2022/3) işıq üzü görüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.