Rüfət Əhmədzadə - Afaq Məsuddan nə gözləyirik?
26.05.14

Son günlər müzakirə olunan təyinat mətbuatda və ədəbi mühitdə müxtəlif fikirlərin səslənməsinə səbəb oldu. Lakin əksər fikir və mülahizələr Azərbaycanda tərcümə sənətinin inkişafı yollarından çox Afaq Məsudun uğurlu və ya uğursuz seçim olması, bacarıb-bacarmayacağı ətrafında dolaşıb-durdu. Belə seçimlərə müdaxilə imkanım olmadığına görə, münasibətimi və yazımı bu təyinat üzərində qurmayacam.
 
Afaq Məsudu ədəbi mühit “Yol”dan və “Xəzər”dən tanıyır. Mən gəncəm, bu mətbu orqanların gəlhagəlli vaxtlarını görməmişəm. Amma görənlər var; məsələn, Zahir Əzəmətdən bu gün Afaq Məsudu necə tanıdığını soruşanda mənə dedi ki, vaxt var idi, “Yol”a görə insanlar növbəyə düzülürdü.  Bir də onu dedi ki, o xanım büdcə olanda iş görə bilir və cəmiyyət də artıq buna şahiddir. Yaxşı... Deməli, büdcə də olacaq, yeni profili və imkanları olan tərcümə mərkəzinin konkret fəaliyyət planı da var.  Ümid edək ki, həm bədii tərcüməmiz, həm də ümumiyyətlə tərcüməşünaslığımız bundan qazana biləcək.
 
İxtisasca tərcüməçiyəm. Ara-sıra hekayə tərcümələrini və bir-iki kitabı saya almasaq, tərcüməyə və tərcüməşünaslığa yeni heç nə qazandıra bilmirəm. Arzum var idi ki, təhsilimi davam etdirim, elmi dərəcə alım, bu sahəyə tərcüməçi kimi yox, tərcüməşünas kimi töhfələr verim. Alınmadı. İş-güc, problemlər.... Bir çox gənc kimi mən də öz arzularımın ardınca gedə bilmədim. Amma bəzən şəxsi arzular hansısa ümummilli problemlərə bağlı ola bilər.
Məsələn, tərcüməşünas alim kimi yetişmək istəyirsən, tələbəlik illərindən bu yana öz dilində bir sanballı vəsait tapa bilmirsən. Tapdıqların da qəliz və oxunduğu andaca unudulan tərcümə mətnləridir. Demək olar ki, heç bir alim öz “laboratoriyası”nda yeni bir əsər çıxarmağa cəhd göstərmir. Arzularımdan və gözlədiklərimdən biri də bu “laboratoriya”nın formalaşmasıdır.
 
Daha sonra: Azərbaycanın bir neçə ali təhsil müəssisəsində Tərcümə fakültələri var, pedaqoqlarımız və gənc kadrlarımız da az deyil. Tərcüməçilərin assosiasiya və birlikləri də var. Bir neçə gənc tərcüməçi toplaşıb mərkəz də yarada bilir. Bu, müsbət haldır. Amma yenə də bütün inkişaf “partizan müharibəsi” şəraitində gedir. Məncə, Afaq Məsudun AzərTAc-a dediyi kimi, “nəzarətə almaq” yox, “himayəyə almağa” ehtiyac var.
 
Bir neçə elmi konfransa şahidlik etmişəm, iştirak etdiklərim də olub. Nədənsə, bu konfransların çoxu sanki plan yerinə yetirirmiş kimi, tələm-tələsik, səthi keçirilir. Hərə öz məruzəsini oxuyur, dağılışır. Gənclər yaşlı alimləri nə vaxt tapacaq, necə məsləhətləşəcək, xarici təcrübədən necə yararlanacaqlar... Allah bilir.
 
Həm elmi, həm də bədii tərcümə sahəsində yenilik yox kimidir. Orijinaldan tərcümə də çox azdır. Rus və türk dillərindən asılılığımıza son verə bilmirik. Frazeologizmlərin, realiyalar və idioamaların tərcümələrində hələ bir qərara gəlib ortaya sanballı nümunə çıxara bilmirik. Hərə öz bildiyi kimi edir. Gənclər də nə vaxta qədər partizanlıq etsinlər? Və nə vaxta qədər öz ehtimallarımız üzərində iş görməliyik? Əyri bitən ting böyüyüb ağac olanda onu necə düzəldəcəyik?
 
Və ən sonda: Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzi istər nazirliklərin, istərsə də ictimai qurumların tərcüməçiləriylə sıx və ciddi işləməli olacaq.
 
Nəyə görə? Bədii tərcüməyə meyli olan adam texniki mətnlərə girişməyə məcbur qalmasın, yox əgər başqa yolu yoxdursa, üsulları, stilistikanı yaxşı öyrənsin. Hətta lazım gəlsə, bu mərkəz ali məktəblərdə tədris proqramına da müdaxilə etsin, prosesi istiqamətləndirsin. Bəlkə, bundan sonra gənc tərcüməçilərimiz öz arzularına daha tez və rahat çata bilərlər. /kulis.az/

Yenililklər
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
13.12.21
Ləman L.R. - Susaq, sükutumuz danışsın
08.12.21
"Kitabi-Dədə Qorqud" italyan dilində
08.12.21
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
08.12.21
Hüseyn Cavidin “Topal Teymur” pyesi rus dilində işıq üzü görüb
08.12.21
Tramp prezidentlik fəaliyyəti barədə kitab yazır
08.12.21
Azərbaycanın iki filmi beynəlxalq festivalda mükafat qazanıb
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.