Rüfət Əhmədzadə - Afaq Məsuddan nə gözləyirik?
26.05.14

Son günlər müzakirə olunan təyinat mətbuatda və ədəbi mühitdə müxtəlif fikirlərin səslənməsinə səbəb oldu. Lakin əksər fikir və mülahizələr Azərbaycanda tərcümə sənətinin inkişafı yollarından çox Afaq Məsudun uğurlu və ya uğursuz seçim olması, bacarıb-bacarmayacağı ətrafında dolaşıb-durdu. Belə seçimlərə müdaxilə imkanım olmadığına görə, münasibətimi və yazımı bu təyinat üzərində qurmayacam.
 
Afaq Məsudu ədəbi mühit “Yol”dan və “Xəzər”dən tanıyır. Mən gəncəm, bu mətbu orqanların gəlhagəlli vaxtlarını görməmişəm. Amma görənlər var; məsələn, Zahir Əzəmətdən bu gün Afaq Məsudu necə tanıdığını soruşanda mənə dedi ki, vaxt var idi, “Yol”a görə insanlar növbəyə düzülürdü.  Bir də onu dedi ki, o xanım büdcə olanda iş görə bilir və cəmiyyət də artıq buna şahiddir. Yaxşı... Deməli, büdcə də olacaq, yeni profili və imkanları olan tərcümə mərkəzinin konkret fəaliyyət planı da var.  Ümid edək ki, həm bədii tərcüməmiz, həm də ümumiyyətlə tərcüməşünaslığımız bundan qazana biləcək.
 
İxtisasca tərcüməçiyəm. Ara-sıra hekayə tərcümələrini və bir-iki kitabı saya almasaq, tərcüməyə və tərcüməşünaslığa yeni heç nə qazandıra bilmirəm. Arzum var idi ki, təhsilimi davam etdirim, elmi dərəcə alım, bu sahəyə tərcüməçi kimi yox, tərcüməşünas kimi töhfələr verim. Alınmadı. İş-güc, problemlər.... Bir çox gənc kimi mən də öz arzularımın ardınca gedə bilmədim. Amma bəzən şəxsi arzular hansısa ümummilli problemlərə bağlı ola bilər.
Məsələn, tərcüməşünas alim kimi yetişmək istəyirsən, tələbəlik illərindən bu yana öz dilində bir sanballı vəsait tapa bilmirsən. Tapdıqların da qəliz və oxunduğu andaca unudulan tərcümə mətnləridir. Demək olar ki, heç bir alim öz “laboratoriyası”nda yeni bir əsər çıxarmağa cəhd göstərmir. Arzularımdan və gözlədiklərimdən biri də bu “laboratoriya”nın formalaşmasıdır.
 
Daha sonra: Azərbaycanın bir neçə ali təhsil müəssisəsində Tərcümə fakültələri var, pedaqoqlarımız və gənc kadrlarımız da az deyil. Tərcüməçilərin assosiasiya və birlikləri də var. Bir neçə gənc tərcüməçi toplaşıb mərkəz də yarada bilir. Bu, müsbət haldır. Amma yenə də bütün inkişaf “partizan müharibəsi” şəraitində gedir. Məncə, Afaq Məsudun AzərTAc-a dediyi kimi, “nəzarətə almaq” yox, “himayəyə almağa” ehtiyac var.
 
Bir neçə elmi konfransa şahidlik etmişəm, iştirak etdiklərim də olub. Nədənsə, bu konfransların çoxu sanki plan yerinə yetirirmiş kimi, tələm-tələsik, səthi keçirilir. Hərə öz məruzəsini oxuyur, dağılışır. Gənclər yaşlı alimləri nə vaxt tapacaq, necə məsləhətləşəcək, xarici təcrübədən necə yararlanacaqlar... Allah bilir.
 
Həm elmi, həm də bədii tərcümə sahəsində yenilik yox kimidir. Orijinaldan tərcümə də çox azdır. Rus və türk dillərindən asılılığımıza son verə bilmirik. Frazeologizmlərin, realiyalar və idioamaların tərcümələrində hələ bir qərara gəlib ortaya sanballı nümunə çıxara bilmirik. Hərə öz bildiyi kimi edir. Gənclər də nə vaxta qədər partizanlıq etsinlər? Və nə vaxta qədər öz ehtimallarımız üzərində iş görməliyik? Əyri bitən ting böyüyüb ağac olanda onu necə düzəldəcəyik?
 
Və ən sonda: Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzi istər nazirliklərin, istərsə də ictimai qurumların tərcüməçiləriylə sıx və ciddi işləməli olacaq.
 
Nəyə görə? Bədii tərcüməyə meyli olan adam texniki mətnlərə girişməyə məcbur qalmasın, yox əgər başqa yolu yoxdursa, üsulları, stilistikanı yaxşı öyrənsin. Hətta lazım gəlsə, bu mərkəz ali məktəblərdə tədris proqramına da müdaxilə etsin, prosesi istiqamətləndirsin. Bəlkə, bundan sonra gənc tərcüməçilərimiz öz arzularına daha tez və rahat çata bilərlər. /kulis.az/

Yenililklər
12.07.24
Yelisaveta Baqryana - Ah, belə gecələr əzabdır dostum!
11.07.24
Azad Qaradərəlinin əsərlərinin beşinci cildi cap olunub
08.07.24
“Narqız” qısametrajlı animasiya filminin istehsalı davam edir
05.07.24
"Dünya ədəbiyyatı" jurnalının Çeçenistan sayı işıq üzü görüb
03.07.24
“Ulduz” jurnalı oxucuların görüşünə yeni təqdimatda gəlib
02.07.24
Frans Kafka - Hökm
25.06.24
Mədəniyyət Nazirliyi senzura ittihamlarına aydınlıq gətirib
25.06.24
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı Şirvanda kino günlərinə başlayır
22.06.24
Şahid ifadəsi - Zərdüşt Əlizadə yazır...
13.06.24
“Divanü lüğat-it-türk”ün II və III cildləri nəşr olunub
13.06.24
“Ulduz” jurnalının may nömrəsi çap olunub
13.06.24
Azərbaycanda aparıcı teatrların siyahısı təsdiqlənib, işçilərin maaşları artırılıb
05.06.24
Özbəkistanlı şairlərin şeirləri Azərbaycan dilinə tərcümə edilərək nəşr olunub
05.06.24

Qulu Ağsəs haqqında yeni kitab çap edilib

24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.