Səxavət Sahil - İrinanın yatağındakı azərbaycanlı

29.04.14

Yəqin ki, ququ quşu haqqında eşidib-bilən olar. Eşidib-bilən yoxdursa, mənim borcumdur ki, kəmali-ədəblə eşidib-bilməyənlərin diqqətinə ərz eləyim.

Bu quş öz adını çıxardığı “ku-ku” səsinə görə alıb. Çıxardığı səs quşun öz işidir deyə  bizim onun səsiylə işimiz yoxdur. Keçirəm əsas məsələyə. Ququ quşu heç vaxt əziyyət-filan çəkib balalarını özü çıxarmır. O, həmişə yumurtalarını başqa quşların yuvalarına dürtüşdürür. Böyümüş bala ququ quşu digər bala quşları yuvadan atır – yersiz gəldi, yerli qaç məsələsi. Atılmış balaların anası isə həmin bala ququ quşunu yedizdirməyə davam edir. Sonrası bizə lazım deyil, özü bilər.

Heç kimin xətir-xuruşuna dəyməsin. Bizim azərbaycanlıların bəziləri var ki, ququ kimi yaşayır. Rusyadan tutmuş Ukraynaya qədər “iz” buraxıblar. Ədəbi dildə desək, Ququ quşunun həyatını dekonstruksiya eləməklə məğuldurlar.

Keçirəm indi əhvalatımın cananına.

Şərti adı Edik olan yarlı-yaraşıqlı, lay divar kimi, Koroğlu bığlı, qanacaqlı-mərifətli bir vətənoğlumuz, buraları bəyənməyib gedir Rusyada təhsil almağa. Bir az da dəqiqləşdirsək, Moskvaya.

Moskva nə Moskva, əsl cənnətməkan. Soyuğunu, qarını gözə almasan deyərsən ki, huri-mələk dolu əsl cənnətdir. Gözəlin biri sağında, biri solunda. Təklifsiz-filansız, özləri girişirlər. Edik də az aşın duzu deyil ha, girinə keçəni tinə çəkir.

Rusiyada olasan, iki rus gözəlinə – rus qızlarına və rus arağına tamah salmayasan. Yüzdə-mində biri olar ki, bunlara fikir verməyə. Ona da şübhəylə baxırlar.

Edik qardaşımız da belə işlərin sənətkarıdır. Günü yeyib-içmək, gəzmək, bir sözlə kef çəkməkdir. Axşam da yorulanda özünü verir tələbə yataqxanasına, gözü gündüzdən doymursa, qapıda duran nəzarətçi Kostya dayıya 5-dən, 3-dən verib gözəlçənin birini yatağına salır. Gecə o qədər yorulur ki, səhər durub dərsə getmək üçün saatı qurub dəmir vedrənin içinə qoyub yatır.

Nə başınızı ağrıdım, bu gözəlçələrin biri vətənoğlumuza meyil salır. Həmən bu gözəlçə də kitabxanada işləyir. İrina görür ki, savadlı və yaraşıqlı qafqazlı balası, əsl onun malıdır. Deyim ki, bu eşqibazlıqda Edikin rolu olsa da, İrinanın da canı istəyir, yəni ingilislər demiş “fifty-fifty” olur.

Gün-güzəranını İrinanın yatağında keçirən vətənoğlumuz “işin” sonrasını fikirləşmir, dünya-aləm eyninə gəlmir.

 

- Dişinin dibində şirə qalıb, deyəsən?

- Ola bilər. Sənin məktubundakı nüansı da müzakirə etmək pis olmazdı.

- Sən bunu nüans adlandırırsan?

- Bəs nə deyim, “ublyudok”?

- Məni cırnatmaq istəyirsən? Niyə zəng eləmisən?

- Qəribə adamsan, məktub yazmısan, məni ququ quşu adlandırmısan...   

- Qulaq as... Uşağa qaldığımı biləndə təşvişə düşdüm, özümü itirdim. Kiminsə mənə həyan olmasını istədim...

 

Yuxarıda yazdığım bu dialoq məlumu-ərzdir ki, Ediklə İrinanın arasında olan telefon söhbətidir. İrinanın hamilə qalması haqqında yazdığı məktubdan tükü belə tərpənməyən Edik, üstündən bir müddət keçəndən sonra İrinaya xala-xətrin zəng edir. Təbii ki, bu zəng Edikin vəziyyəti “gül” olanda, yəni sərxoş olanda baş verir.  

Çənə-boğaz edib, vaqiə elədiklərim Etimad Başkeçidin “Min yol mənə söylər...” romanından çırpışdırmalardır. Roman haqqında çox yazıblar deyə, mən zəhlətökənlik eləmək istəmədim. Bir-iki kəlmə deyim ki, roman 90-cı illərdə, sovetlərin dağılhadağılında Moskvada oxuyan azərbaycanlı vətənoğlumuzun başına gələn hadisələrdən bəhs edir.

“Min yol mənə söylər...”in dili, üslubu olduqca maraqlı və özünə (müəllifə) məxsusdur. Əlavə edim ki, roman hazırlıqlı oxucu üçün daha əlverişlidir. Çünki mətndə rast gəlinən ifadələri, bənzətmələri “tutmaq” üçün bu mətnə qədər yazılanlardan xəbərdar olmaq gərəkdir.

Daha uzun-uzadı çərənçilik eləmək fikrindən Moskva qədər uzağam. Odur ki, ən yaxşısı romanı alıb, oxumaqdır. Sənətkarlıqla yazılan “Min yol mənə söylər...” romanı ədəbiyyatımız üçün qiymətli başlanğıc sayıla bilər./1937.az/

Yenililklər
12.07.24
Yelisaveta Baqryana - Ah, belə gecələr əzabdır dostum!
11.07.24
Azad Qaradərəlinin əsərlərinin beşinci cildi cap olunub
08.07.24
“Narqız” qısametrajlı animasiya filminin istehsalı davam edir
05.07.24
"Dünya ədəbiyyatı" jurnalının Çeçenistan sayı işıq üzü görüb
03.07.24
“Ulduz” jurnalı oxucuların görüşünə yeni təqdimatda gəlib
02.07.24
Frans Kafka - Hökm
25.06.24
Mədəniyyət Nazirliyi senzura ittihamlarına aydınlıq gətirib
25.06.24
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı Şirvanda kino günlərinə başlayır
22.06.24
Şahid ifadəsi - Zərdüşt Əlizadə yazır...
13.06.24
“Divanü lüğat-it-türk”ün II və III cildləri nəşr olunub
13.06.24
“Ulduz” jurnalının may nömrəsi çap olunub
13.06.24
Azərbaycanda aparıcı teatrların siyahısı təsdiqlənib, işçilərin maaşları artırılıb
05.06.24
Özbəkistanlı şairlərin şeirləri Azərbaycan dilinə tərcümə edilərək nəşr olunub
05.06.24

Qulu Ağsəs haqqında yeni kitab çap edilib

24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.