Ziyad Quluzadə - Üzeyirə Zizekvari qıyğacı baxış
07.02.14

Əziz oxucum!
Əvvəla mətləbdən xəbər verməmişdən öncə, sizdən xırdaca bir xahiş etmək istəyirəm. Belə, lap ərkyana, qardaşınız kimi tələb də edirəm. Bu yazıda oxuduğum, bəhrələndiyim, o müşk-i Ənbar qoxuyan Azərbaycancaya çevirməyə macal tapmadığım kitablardan bolluca istinad etmişəm. Həmin kitabları yazının axırında vermişəm. Tapa bilməsəniz ([email protected]) yazın göndərim. Keza, oxumadığınıza qətiyyən şübhəm, yoxdur.
            
***
    Hamımıza məlumdur ki, istənilən xalqın mədəniyyətində kütlələrin zövqünə, onların arzu və istəklərinə uyğun musiqi, rəsm əsəri, kino var. Elə buna görə də bəziləri “sənət sənət üçündür” deyir, başqa bəziləriysə “sənət xalq üçündür” deyir. Ancaq, məsələnin mahiyyəti sadəcə hər kəsin öz istəyinə uyğun sənət əsərinə baxmasında, öz istəyinə uyğun musiqi dinləməsində deyil. Altusserin “Dövlətin İdeoloji Rıçaqları” dediyi medyanın kütləvi şəkildə cəmiyyətə zövqsüzlüyü, bilinçsizliyi diktə etməsindədir. Və bu diktə, artıq azca keçdikdən sonra Gramschi “Razılığın İstehsalı” dediyi həmən nəmənənəni ortaya çıxardır.  Nə etməli? Üzeyri dinləməli, Rəqsanədən zövq almağı öyrənməlimi? Və ya, bilincaltımıza yaxşıca bardaş qurub oturmuş ümumixalq nadanlığı üçün bir çay sifariş etməli. Yanında da mürəbbəsi...

***
    “Valter Benjamin nəzəri cəhətdən məhsuldar və dağıdıcı bir fəaliyyət olaraq hər hansı bir mədəniyyətin ən ali mənəvi məhsullarını, elə həmin mədəniyyətin bəsit, bayağı, dünyəvi məhsullarıyla bir yerdə  nəzərdə keçirməyi məsləhət görürdü. O, bu haqda danışanda düşüncəsində xüsusilə, Motsartın “Sehirli Fleyta” əsərində təqdim edilən  müqəddəs aşiq cütlüyü idealını (Motsartım müasiri) İmmanuel Kantın adət-ənənəyə sadiq mühitlərdə böyük səs-küyə səbəb olmuş evlilik haqqında fikirləriylə birlikdə dərk etmək var idi.   Kant belə yazırdı ki, “evlilik əks cinsdən iki yetişgin şəxs arasında cinsiyyət orqanlarını qarşılıqlı bir şəkildə istifadə etmək haqqında əldə edilən sövdələşmədir.”

***
    Uzun müddət bu bayağılıq diktəsi davam etdəkcə, hamılıqla bu qəribə atmosferin içərisində zövq almağa başlayacağıq. Heç şübhəsiz ki, tədriclə kütləvi sənət, Pop(d)ART olan Üzeyr, Rəqsanə bizim bilincaltımıza dürtülüb zövqlərimizin kasadlaşmağına hücum çəkəcək. Keza, alternativ musiqi yox deyildir. Ancaq, xeyli müddət bundan əvvəl ilişib beynimdə qalan bir-iki cümləni tərcümə edib diqqətinizə çatdırmaq, zənnimcə maraqlı olar. “Jean Baudrillardın qəribə bir iddiası var. Mədəniyyətimiz maddi cəhəttdən bütünlüklə vizualdır. Həqiqətin “gizli otağı” yoxdur, bircə görüntü və simulakrların qatları mövcüddur. “Həyatımızın hər dəlmə-deşiyini istehlakın əlinə keçirməyi, fəaliyyətimizin hər sahəsinin bənzər ilgəhlərlə bir-birinə pərçimləndiyi, razılıq və itaət mərhələsinin əvvəlcədən anba an düşünüldüyü və ətraf mühitin, iqlimin nəzarətə alındığı, əhilləşdirildiyi, mədəniləşdirildiyi bir məqamdayıq.“ Hər şey maddiyyata çevrildi və buna görə də heç nə həqiqi deyil.”

***
    Zənnimcə, xeyli məsələ aydındır. İdeoloji rıçaqların çox yüksək şəkildə işlədiyi, medyanın bu rıçaqların ən gözəl təbliğat vasitəsi olduğu və bir millət olaraq kütləvi şəkildə bir-birimizin kopyası olmağa başladığımız, eyni qəlibin içinə dürtüldüyümüz, eyni paltarı geyinib, eyni musiqidən zövq  almağa sövq edilməyimizin kriptosu əslində beynimizin rahat uyuşmağa meyilliyiyindəndir.
    İndi gedim, açım Aztv-ni, baxım. Keza, alternativ genişdir. Space, ANS tv, Atv, Xəzər Tv... Yəni, hamısı eyni iedalogiyanın carçılarıdı. Sonda isə sizin üçün Üzeyrin bir mahnısından zümzümə etmək istəyirəm.

“Buraxma məni canım.
Mən ürəyi dolu yar olacam
Yenə əvvəlki avara olacam
Yenə də mən qanıqara olacam
Buraxma məni canım,
Qoyma qaralsın qanım.”


Avanqard.net

Yenililklər
23.02.24
Kənan Hacı - Korifeyin həyatını cəhənnəmə çevirən Dahi - Mahir Qarayevin "Sonuncu korifey" romanı üzərinə qeydlər
10.02.24
Öz nəğməmlə tək qalmışam indi mən - Höte
08.02.24
Gülnar Səmanın “Sözümüz sözdür-2” kitabı “GlobeEdit” nəşriyyatında çap olunub
01.02.24
Rus poeziyasının Gümüş dövrü - Seçmə şeirlər
01.02.24
Rəşad Səfər - Çığıranlar və çığırmayanlar
29.01.24
“İsveç nəsr antologiyası” ilk dəfə Azərbaycan dilində
29.01.24
Küyülü Nəccari Səid - Olumla ölüm arasında
29.01.24
Qulu Ağsəs haqqında kitab işıq üzü görüb
27.01.24
Natəvana "yaxılan" qara və qırmızı boyalar - Fərid Hüseyn yazır
25.01.24
Mahir N. Qarayev - Qara maskalı qatil
25.01.24
Tanınmış alim Paşa Kərimov vəfat edib
25.01.24
Fərid Hüseyn - Sözümüzü Allaha çatdırana vida
24.01.24
Vaqif Sultanlının “İnsan dənizi” romanı Təbrizdə yayınlandı
16.01.24
"Arşın mal alan" Ankara Dövlət Opera və Balet teatrında nümayiş olunub
16.01.24
Mahir N. Qarayev - Bir dəqiqəlik sükut, yaxud fikirli gördüyüm fikir adamı
16.01.24
Səfər Alışarlı - "Səs" romanı ustalıqla yazılmış əsərdir
16.01.24
Dünyaca məşhur roman Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16.01.24
Səlim Babullaoğlu - Düma, Natəvan, xəncər, arxalıq və oyun
14.01.24
Ədəbiyyat İnstitutunda unudulmaz şair Nurəngiz Günə həsr olunmuş tədbir keçirilib
10.01.24
Bu boyda ömrü məhəbbətsiz necə yaşayasan? - Orxan Vəlinin Nahit xanıma məktubları haqqında - Fərid Hüseyn
10.01.24
Bolqarıstanda beynəlxalq festivalda ölkəmizi “Açar” bədii filmi təmsil edəcək
10.01.24
Tanınmış yazıçı, ədəbiyyatşünas Çingiz Hüseynov vəfat edib
10.01.24

"Dünya ədəbiyyatı" dərgisinin "Macarıstan" sayı və "Macar ədəbiyyatı" antologiyası nəşr olunub

26.12.23
Zərdüşt Əlizadə - Qəm-qüssə, kədər şairi
20.12.23
Fərid Hüseyn - Orxan Vəlinin Nahit xanıma məktubları haqqında
18.12.23
İki şair, iki şeir - Mahir N. Qarayev və Sesar Valyexo
18.12.23
Fərid Hüseyn  Bişkekdə Çingiz Aytmatova həsr olunan beynəlxalq forumda iştirak edib
13.12.23
Yun Fossenin Nobel mühazirəsi
11.12.23
2024-cü il üçün Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı Şuşadan Türkmənistanın Anev şəhərinə ötürülüb
11.12.23
Moskvada Əsgər Məmmədovun “Nar dastanı” adlı rəsm sərgisi açılı
11.12.23
Mixail Lermontov - Vəsiyyət    
11.12.23
Tutu Ağayeva - "Gözəgörünməzlər"in görünən və görünməyən tərəfləri
09.12.23
Səlim Babullaoğlu TÜRKSOY tərəfindən təltif olundu
09.12.23
Səlim Babullaoğlu - Allah və vətən aşiqi, böyük şair
09.12.23
Bakıda “Məhmət Akif Ərsoy. Seçmə şeirlər” kitabının təqdimatı olub
05.12.23
Dünya şöhrətli rumın şairəsi Ana Blandiana Bakıya gələcək
05.12.23
Kənan Hacının hekayəsi - Cin qapını bağlayır
05.12.23
Elçin Hüseynbəylinin hekayəsi - Dərs
05.12.23
Yevgeni Rezniçenko - Çağdaş rus poeziyası
30.11.23
Anar Məcidzadə - Canına dərd düşsün, ayrılıq salan
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.