Ziyad Quluzadə - XXI əsrin kədərli qocalarına...
07.01.14

 “Allahın bircə səhvi varolmamağıdır.”
                                STENDHAL


    Xeyli əziz oxucum (!) bəşəri mövcudiyyətimizdən ta bu günəcən, müxtəlif cərəyanların, axınların məngənəsindən birtəhər sivişib çıxan, özünə cığır açan bəlli fikirlər var. Belə rəvayət olunur ki, Günəş tanrısı Ra Şərqi özünün ən əziz məkanı hesab edirmiş. Uzun qızılı saçları olan, parlaq iri gözlərini ehmalca qırpan Ra şərqdə öz mürgülü, xoş  yuxusundan oyananda Narsisin bulaqdakı əksini gördüyü anda kerçirdiyi xoşbəxtliyi keçirirmiş. Vəcdə gəlirmiş. Göylərə pərvazlanırmış. İlahi məqama yüksəlirmiş. Ağsaqqal Aristotelin təbirincə desək “ARINIRMIŞ!” Eyniylə o, balaca, toppuş, qanadlı eşq mələkləri kimi hər yerə sevgi, məhəbbət yayırmış. Di gəl ki, bu gözəl Ranın əhvalını təlx edən bir əmma da mövcud imiş.
    Ra səmaya qalxdıqca-qalxır, pərvazlandıqca pərvazlanırmış və tədricən göy qübbəsinin ortasından keçib parlaq işıqlarının öləziməsiylə yanaqlarındakı al şəfəqlər sönüb gedirdi. İtirdi. Yoxa çıxırdı. Məhz ol səbəbdən qərb zirvədən aşağı yuvarlanmaq, şərq isə doğuluş yüksəliş, başlanğıcın mənbəyi kimi, inkişafın özəyi rolunu oynayır.

***

    “Qocalıq” sözünün etimoloji, arxeoloji mənaları həmişə ”dərviş”, “Tanrı”, “Bilgə”, “Nurani” sözləriylə alternativlik təşkil edir. Bəzən də elə həmin sözlərin yerinə keçib, onların dili, ağzı olub. Yaşlı, qoca bir insan deyiləndə həmişə kamillik zirvəsinin təzəcə yerə ələnmiş qarlarında (hərçənd ki, zirvələrdə qar həmişə köhnə və qurdlamış olur) ruhunu təmizləmiş ruhani bir qoca nəzərdə tutulurdu. Türklərdə də qocalıq “Kitab-i Dədə Qorqud”un timsalında ağlı kamala yetmiş, bilginin və həyat fəlsəfəsinin bəsirət gözünü açmış peyğəmliyi olan insanı simvolizə edir. Hətta bütün dinlərdə Allahın özü də uzun ağ saqqalı olan, nurani çöhrəli, yaşlı bir qoca kimi təsvir edilir. Di gəl ki, zaman fırfıra sayağı fırlanıb ötdükcə bu düşüncə qəlibləri də artıq öz zahiri və batini mahiyyətini dəyişməyə üz qoyub. Bu dəyişmənin,  Kafkavari “çevrilmə”nin kriptosunu açanda qarşımızda xeyli yaxın tarix nəzərə çarpır. Belə ki, II Dünya Müharibəsindən sonra, xüsusilə də kapitalist dəyərlərin inkişafı, at oynatdığı, Karl Marksın o yekəpər “Kapital” kitabı əl-əl gəzəndə hər şeyin qiyməti hesablanmağa, sevginin kilosu, nifrətin tonu, seksin saatı, öpüşün dəfəsi satılmağa başlayanda, pula gedən ən dəyərli şeylərdən biri də “cavan qalmaq” instiktinin, istəyinin bazara çıxmağı oldu. Hətta o dərəcə də ki, məsələn seksin simulasyonu olan porno dünyada ən bahalı biznes sahəsinə çevrildi. Əvvəlki quldarlığın yerini qadındarlıq, orqandarlıq, homodarlıq almağa başladı. Slavoj Zizekin təbirincə bir müraciət ünvanlamaq keçir adamın dəli könlündən. “Ey qozbel sivilizasiya, kapitalizmin süqutunu gözləməkdənsə, irqi ayrıseçkiliyə və səfalətə qarşı mübarizə aparmaq lazımdır!!!”
            
***
    Sanayiləşmənin, istesal-istehlak münasibətlərinin “Qırat” belində Çənlibeldə belədən-beləyə çaptığı məqamda burjaziya, kapitalistlər və “biclər” kütlənin əlində-ovucunda olan-qalanı da sorub aldılar. Yox, üzr istəyirəm. Almadılar! Xoşluqla vermək üçün onları “tərbiyə”ləndirdilər. “Ağıllı”, “Sivil”, “Mədəni” kütləni formalaşdırdılar.  Onların fövtə verilməz neon işıqlı reklam lövhələri və şüarları var idi. “Estetik əməliyyatlar sizi həmişə gənc saxlayacaq!”, “Tökülmüş saçlarınızı yenidən əkdirə bilərsiniz!”, “Erkən qocalma əleyhinə xüsusi otlar və müalicə üsulları!”kimi nəhəng istehlakçı ordusu formalaşdırıldı. Qocalıq qorxusu insanların rəhmətlik Ziqmund Freydin təbirincə desək “şüuraltı”na girdi. Onların beynindəki qocalığa olan həsrəti, qocalığın insanlara bəxş etdiyi o kamillik taxt-tacını daxma, xəstəlik və çürüməklə əvəzlədi. “YAŞASIN GƏNÇLİK!!!”
           
***
    Qocalmaq daha ağıllı, daha bilikli olmaq deyil. Qocalmaq yaddaşın zəifləməsi, hamının adını unutmaq, dişlərin tökülməsi, gözlərdə intəhasız korluq, sifətin qırışması, belin bükülməsidir.
    Bu gün medya bizi plastilin kimi istədiyi formaya salaraq qazanc əldə etmək güdükçüsü olan kapitalizmin pəncəsinə atır. Onun köləsinə çevirir. Artıq qocalmaq hörmətli, kamil, dəyərli, ağıllı olmaq deyil. Qocaqlmaq yararsız, yorğun, xəstə və lazımsıqlıq simvoludur.

    P.S. Qocalmayın, daha aktiv və enerjili olmaq üçün “Viagra” və “RedBULL” için!!!

                               

Avanqrad.net
 

Yenililklər
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
13.12.21
Ləman L.R. - Susaq, sükutumuz danışsın
08.12.21
"Kitabi-Dədə Qorqud" italyan dilində
08.12.21
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
08.12.21
Hüseyn Cavidin “Topal Teymur” pyesi rus dilində işıq üzü görüb
08.12.21
Tramp prezidentlik fəaliyyəti barədə kitab yazır
08.12.21
Azərbaycanın iki filmi beynəlxalq festivalda mükafat qazanıb
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.