Mayakovskini ağlar qoyan evli qadın - Lilya Brik
09.10.13

Lilya Brik və əri Osip Maksimoviç gənc Vladimirin poetik istedadını hamıdan hiss eləyibmiş. Çox sonralar bəzi tədqiqatçılar hesab etdilər ki, Mayakovski şöhrətin açarını daim sənət adamlarının toplaşdığı bu evdə tapıb. Heç kəs Vladimirin çap olunmasına razılıq verməyəndə bunu Osip Brik edir və "Şalvarlı bulud” poeması işıq üzü görür. Özü də kitabın ilk səhifəsində Mayakovskinin bu ithafı ilə: "Sənə, Lilya”.

Bu ailə ilə Vladimiri Lilyanın kiçik bacısı Elza (o, sonradan fransız yazıçısı Elza Triole kimi tanındı – red.) tanış eləmişdi, Mayakovski əvvəllər bu qadınla maraqlanır, onun evinə gedib-gəlirmiş.

Bir dəfə Elza bacısıgildə olanda Vladimiri də ora qonaq dəvət edir. Hər şey də elə o nəhs gecədən başlanır...

Lilya - onun əsl adı Lili idi, "Lilya” adını isə ona Mayakovski vermişdi - dəyişkən təbiətli qadın idi; həm kədərli, həm qayğısız, həm şıltaq, həm qürurlu, həm yelbeyin, həm də ağıllı olmağı bacaran idi. Maraqları da tez-tez dəyişirdi: ali məktəbin riyaziyyat bölməsinə daxil olsa da, çox tezliklə marağının sönməsi nəticəsində Lilya incəsənət fakültəsinə sənəd vermiş, sonra baletə meyl etmişdi - hətta məşhur balerinaların birindən dərs almağa başlamışdı.
 
Gənc, subay Lilinin növbəti sevgi romanı hamiləliklə nəticələnəndə o, uşağı saldırmağa məcbur olmuşdu və bundan sonra tale ona övlad bəxş etməmişdi.

Tez təəssürata qapılan, həssas qəlbli Mayakovski bu evdəki diqqət və sevgiyə meyl etməyə bilməzdi. Ömrünün sonunadək də - şəxsi münasibətlərin korlanmasına rəğmən – o, himayədarlarını minnətdarlıqla xatırlamış və hətta vəsiyyət-məktubunda ailə üzvləri arasında Lilya Brikin də adını çəkmişdi.
 
1918-ci ilin may-iyun aylarında Lilya filmə çəkilir. Filmin ssenari müəllifi, həm də qadının tərəf-müqabili Mayakovskinin özü olur. Məhz bu ərəfədə şair sevgilisinə üzərində "LYUB” hərfləri cizilmiş üzük hədiyyə edir, üzüyün iç hissəsində isə "Volodya” ismi olur.

Tezliklə şair Briklərlə birgə yaşamağa başlayır, onların evinə qeydiyyata düşür və sonra da onlarla Peterburqdan Moskvaya köçür. "Liliçka” ilə Mayakovskinin münasibətləri artıq heç kəsə sirr olmur. Hətta bir dəfə hansısa məmur Lilya barədə nalayiq sözlər danışanda Vladimir onun sifətinə yumruq ilişdirib çığırıbmış da: "Lilya Yuryevna mənim arvadımdır, bunu yadınızda saxlayın”.

Vladimirlə tanışlıqlarının üçüncü ilində Lilya ərinə şairi sevdiyini etiraf edir. Qadının dediyinə görə, artıq Osip Briklə ailədəki münasibət ər-arvadlıqdan çıxmış, dostluğa çevrilmişdi. Təbii ki, Osip Brikin də kənarda ailəsinin olması kimsəyə sirr deyildi...

Lilya Brik qocalanda Andrey Voznesenskiyə belə bir etirafda bulunmuşdu: "Biz Osiplə sevişəndə Volodyanı mətbəxin bağlı qapısı arxasında saxlayırdıq. O, çırpınır, bizim yanımıza gəlmək istəyir, qapını cırmaqlayır və ağlayırdı”.

Özü də bu qadın zaman-zaman hamının içərisində Mayakovskini alçaltmağı sevib. Məsələn, öz tanışlarına deyirmiş: "Təsəvvür edirsiniz, Volodya o qədər darıxdırıcıdır ki, hətta qısqanclıq zəminində dava salır” və ya: "Volodya ilə arabaçı arasında nə fərq var? Biri atı idarə edir, o biri qafiyəni”. Şairin hisslərinə gəlincə, görünür, bu, Lilyanı az maraqlandırıb: "Əzab çəkmək Volodyaya xeyirdi, əziyyət çəkəcək və yaxşı şeirlər yazacaq”.

Bir neçə il sonra Mayakovski bu qadına qarşı olan hisslərindən qurtulanda isə yazacaqdı: "Mən indi sevgidən və şüarlardan azadam”.

Nə baş vermişdi? Təbii ki, Lili başqasına aşiq olmuş və bunu Vladimirə açıq şəkildə demişdi. Şair isə sevdiyi qadının yeni romanlarını görməmək üçün başını götürüb Parisə, Londona, Berlinə, Nyu-Yorka qaçırdı. Səfərlərini pulunu isə imkanlı Brik ailəsi verirdi. Eyni zamanda şair də az qazanmırdı və gəlirlərini onlarla bölüşürdü.

Deyilənlətə görə, Lilyanı unutmaq üçün Vladimir çox sayda qadınlarla görüşüb. Bəzən bu, alınırdı da. Şair kiməsə dəlicəsinə vurulurdu.

Mayakovskinin sirli intiharı zamanı Lilya əri ilə xarici səfərdə olub. Şairin ölümqabağı məktubunda bu sətirlər vardı: "Yoldaş hökumət, mənm ailəm - Lilya Brik, anam, bacılarım və Veronika Vitoldovna Polonskyadır. Onlara babat həyat qura bilsən, çox sağ ol”.

Lilya şairin dul qalmış qeyri-rəsmi arvadı hesab olunurub, kitablarını tərtib, redaktə, şərh edib. Mayakovskinin ölümündən sonra onun şeirləri unudulmağa başlayanda qadın "ellər rəhbəri"nə həyəcan dolu məktub göndərmiş və Stalin onun xatirəsinin bərpa olunması ilə bağlı qəti sərəncam vermişdi. Lilya Brik təzyiqlərə məruz qalanda isə "ellər rəhbəri" demişdi: "Mayakovskinin arvadına toxunmayaq”.

Maraqlıdır ki, Lilya da dünyadan intihar etməklə gedib. Dərmanlar, ölümqabağı bir-iki kəlməlik vida məktubu, vəssalam...

Qadının vəsiyyətinə görə, onu xristian qaydası ilə dəfn etməyiblər. Lilya belə istəyib: "Öləndən sonra məni dəfn etməməməyi, külümü küləklərə səpməyi vəsiyyət edirəm. Bilirsiniz niyə? Məni ölümümdən sonra da incitmək, məzarımı təhqir etmək istəyənlər olacaq”. /Rəbiqə Nazimqızı, ann.az/

Yenililklər
12.07.24
Yelisaveta Baqryana - Ah, belə gecələr əzabdır dostum!
11.07.24
Azad Qaradərəlinin əsərlərinin beşinci cildi cap olunub
08.07.24
“Narqız” qısametrajlı animasiya filminin istehsalı davam edir
05.07.24
"Dünya ədəbiyyatı" jurnalının Çeçenistan sayı işıq üzü görüb
03.07.24
“Ulduz” jurnalı oxucuların görüşünə yeni təqdimatda gəlib
02.07.24
Frans Kafka - Hökm
25.06.24
Mədəniyyət Nazirliyi senzura ittihamlarına aydınlıq gətirib
25.06.24
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı Şirvanda kino günlərinə başlayır
22.06.24
Şahid ifadəsi - Zərdüşt Əlizadə yazır...
13.06.24
“Divanü lüğat-it-türk”ün II və III cildləri nəşr olunub
13.06.24
“Ulduz” jurnalının may nömrəsi çap olunub
13.06.24
Azərbaycanda aparıcı teatrların siyahısı təsdiqlənib, işçilərin maaşları artırılıb
05.06.24
Özbəkistanlı şairlərin şeirləri Azərbaycan dilinə tərcümə edilərək nəşr olunub
05.06.24

Qulu Ağsəs haqqında yeni kitab çap edilib

24.05.24
Kino şirkətlərinə yeni imkan: post-prodakşna dəstək
22.05.24
Kənan Hacı - Salman Mümtaz Leninə nə deyəcəkmiş?
22.05.24
2024-cü ilin Ədəbiyyat üzrə Beynəlxalq Buker Mükafatının qalibi məlum olub
21.05.24
Professor Edmund Herziq: Nizami Gəncəvinin əlyazmalarının vahid kataloqu üç dildə nəşr ediləcək
21.05.24
Azərbaycanda iki teatrın adı dəyişdirilir və işçilərinin maaşı artırılır
20.05.24
“Linqvistik nəzəriyyənin əsasları” kitabı nəşr olunub
20.05.24
Hüseyn Arifin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə “Arxada qalan illər” adlı kitab nəşr edilib
20.05.24
Fransada azərbaycanlı rəssamın fərdi sərgisi keçirilib
15.05.24
Ülvi Babasoyun “Ədəbiyyatda postmodernizm: oyun estetikası” kitabı təqdim olunub
09.05.24
Həcər Atakişiyeva - Məhəmməd Füzulinin poeziyasının dili və üslubi xüsusiyyətləri
06.05.24
Həmid Herisçi: Öz adıma ədəbiyyat müharibəmi bitirdim
06.05.24
Kino Agentliyi “Qızılalma” Festivalında mükafata layiq görüldü
06.05.24
Kino ictimaiyyəti narahatdır: 38 nömrəli qərar ləğv olunacaqmı?
04.05.24
Cahid Camal “Xalq Əmanəti” layihəsinin 24-cü nəşrində
03.05.24
Gülnar Səma - Ramil Mərzilinin “Qadağan olunmuş şeirlər”i
03.05.24
Asif Rüstəmlinin “Cümhuriyyət məfkürəsi” kitabı çap olunub
03.05.24
Azad Qaradərəli - Şəhid toyu
02.05.24
ARKA-nın Apellyasiya Komissiyası müraciətlərlə bağlı qərar verdi
02.05.24
“Əlyazma abidələri: ənənə və müasirlik” kitabı çapdan çıxıb
02.05.24
Məşhur yazıçı Pol Oster vəfat edib
02.05.24
Azərbaycanlı alimin beynəlxalq konqresdə məruzəsi dinlənilib
02.05.24
Türkiyənin bütün bölgələrində Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçiriləcək.

01.05.24
Orhan Aras - Bedirhan Ahmedov: Yorulmaz Bir Bilim Adamı...
01.05.24
Cavanşir Yusifli - Gənc şairlərə məktub - Sözün ayağı dəyməyən yerlər
01.05.24
Türkiyədə Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçiriləcək
01.05.24
Nar ağacı - Kənan Hacının yeni hekayəsi
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.