Raqif Raufoğlu -  Yeniseyin fətvası
17.07.13

Hərdən mənə elə gəlir ki, Monqolustanda heç bir hadisə baş vermir. Elə bil ki, bu Monqol qardaşlarımız Rusiya ilə Çinin ortasında sıxılıb qalıblar. Biz bu ölkənin əsas simvolunu öz manatımızda gəzdirsək də, axırıncı dəfə Monqolustan haqqında nə eşitməyim yadıma gəlmir və həmişə də düşünürəm ki, niyə bizdən başqa heç bir dövlət Orxon-Yenisey əlifbasına bu qədər diqqətlə yanaşmır. Təkcə onu bilirəm ki, 90-cı illərdə biz müstəqil olan kimi Monqolların qoxusu burnumuzu vurdu. Hamı əski əlifbamızdan danışmağa başladı. Dalbadal dərgilər, kitablar çıxdı. Biz birinci sinifdə oxuyanda sinifimizdə Orxon-Yenisey əlifbası başlığı altında böyük bir lövhə asılmışdı. Hətta 1993-cü ildə prezidentin 15 mart tarixli 343 nömrəli əmri də var idi. Yazılmışdı ki, Orxon-Yenisey abidələrinin oxunuşunun 100 illiyi ilə əlaqədar Təşkilat Komitəsinin yaradılsın.

Sonra birdən nə oldusa bizə dedilər ki, monqolsuz, nə Orxan, nə Yenisey, oturun rus dilinizi oxuyun. Monqollları tupoy-monqol eləyib, bizdən ayırdılar. Mən hələ də başa düşmürəm ki, monqol sözü bizdə nəyə görə aşağılayıcı anlamda işlənir. Bəyin oğurlanması filmində olduğu kimi: “Görəsən, monqol turistlər, monqol dublyonkanı buradan niyə alıb aparırlar?..”

Sonra öyrəndim ki, ruslardan da qabaq Monqolların və Orxon-Yeniseyin fətvasını ərəblər veriblər. Bizim ərazilər ərəb xilafətinin tərkibinə keçən vaxtdan bu mədəniyyət unutdurulub. Yəni bunu mən demirəm, tarixçilərimiz yazır. İndi bu mənzərənin fonunda Yenisey bir 5 manalığın üzərində qalıb, bir də bizim Aqşinin ləqəbində. Və sanki bu gün bizim şair Yenisey o Yeniseyin qisasını almaq üçün götürüb baltanı kökündən vurub. İndi də aləm dəyib bir-birinə. Aqşin, Yeniseyin qisasını alıb. Dünyəvi dövlətin vətəndaşı olaraq qələm dostumun düşüncələrini həmişə bəyənmişəm, amma bu axırıncı yazını doğrudan da Aqşinə yaraşdırmadım. Çünki nə din, nə də dinsizlik başqalarının dəyərlərinə toxunmağa icazə verməz. Aqşin bunu məndən də yaxşı bilir, amma siz də başa düşün ki, bizi əsrlərdir monqol yerinə qoyub dəyərlərimizdən uzaqlaşdırıblar. Dəyəroloji travmamız var. Qoy bizim nəsil də ölsün, yaxşı oalcaq. Nə baş qoşursuz e, Monqoluq da...


Avanqard.net

Yenililklər
27.01.22
"Ulduz"un 2022-ci ildə ilk sayı çap olunub
27.01.22
Ramin Allahverdi - Elm nədir? Elmin əsas meyarları hansılardır?
24.01.22
Anar Məcidzadə -  Gecələri göz yaşı, qaranlıq olur səhər
24.01.22
“Yevgeni Onegin” romanı bir milyon rubla satılıb
24.01.22
Fərid Hüseyn - Şeirə bürünmüş İstanbul - REPORTAJ
24.01.22
Azad Qaradərəli - Alpan kömürçüləri
24.01.22
Təbrizdə Qarabağı tərənnüm edən "Xarıbülbüllər" almanaxı çap olunub
18.01.22
Qurban Bayramov - Növbəti erməni məkrinə – erməniləşdirmə faktına münasibət
18.01.22
Rövşən Yerfi - Həyasızlıq kabusu bizi məhv edəcək!..
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.