Cəlil Cavanşir - Günahsızlıq təsəllidir
11.06.13

Həbs olunmasından təxminən bir il sonra, Fərid Hüseyn mənə “...qandalı görməsin” kitabını “azadlıq ləzzəti ilə” (avtoqrafda belə yazıb) hədiyyə etdi. Yolunu gözlədiyim kitablardan idi. Bilmirəm,  nədənsə lap əvvəldən Fəridin və ya Şəhriyar Del Geraninin zindan xatirələrini yazacağını gözləyirdim. Ən ümidsiz anlarda belə onların azad olunacağına inanırdım. Hərdən ümidsizliyə qapıldığımız anlar da olurdu. Hansısa sayt bilərəkdən dostlarımızın edam olunacağı xəbərini yayır, dostlarımızın ailəsini və onların yolunu səbirsizliklə gözləyən bizləri həyəcanda saxlayırdı. Mən dua-zad edən deyiləm, sadəcə onların azadlığa qovuşmasına inanırdım, bu azadlığı ürəkdən arzulayırdım.
 
***
 
Onların həbsdə olduğu dörd ay müddətində, hər gün onları xatırladıq. Çalışdığımız iş yerlərində söhbətimizin əsas mövzusu, gündəmimiz onlardı. Hətta içki məclislərində belə unutmurduq. Onların günahsızlığına inanırdıq. Onlar da günahsızlıqlarına görə təsəlli tapırmış. Fərid yazır ki, “Günahsızlığım mənə bir təsəlli idi. ....Görünür insanın təmiz olması onun xilasıdır”. Biz də onlara inanırdıq!
 
Onların azadlığı üçün çalışan hər kəsi təqdir etdik, onların ölkəyə dönməsi üçün əziyyət çəkənlərə dəstək verdik. Hər şey yaxşı qurtardı. 127 gün sonra döndülər, kabus bitdi. Hər ikisi zəngin təəssüratla dönmüşdü. Zarafat deyil, zindan kimi bir məktəb keçmişdilər. Azadlığa təşnə ikən, zindanın soyuq divarlarına üz söykəmişdilər...
 
Gələn kimi də yazmağa başladılar. Şəhriyar hərbi xidmətə yola düşməmişdən öncə “İntihar hörükləri” romanını təqdim etdi. Hekayələr, şeirlər yazdı. Fərid də qaynar yaradıcı axtarışlar içində, hər zamankı zəhmətkeşliyində idi. Saytlarda, qəzetlərdə demək olar ki, hər gün imzası görünürdü. Nəhayət ki, iki kitabı birdən təqdim elədi.
 
Fəridin yaradıcılığının nəsr tərəfi mənim daha çox diqqətimi çəkir. “...qandalı görməsin” kitabından öncəki nəsr nümunələri də olduqca maraqlı və oxunaqlı, özünəməxsusdur. “...qandalı görməsin” isə bir başqa kitabdır. Həbsxananın, qürbətin, günahsızlığın, ümidin və ümidsizliyin hər üzü var bu kitabda. Oxuduqca o günlərə qayıtdım. Dostların, medianın, valideynlərinin narahatlığı yadıma düşdü. Narahat günləri xatırladım.
 
“...qandalı görməsin” İranın simasını göstərən güzgüdür. İran zindanlarında verilən işgəncələr, qanunlarındakı boşluqlar, islam ölkəsinin cinayətkar mühiti, hüquq və cəza sistemi haqqında ələ düşməz faktlar var bu kitabda. Fərid bu kitabla islam ölkəsinin maskasını bir az da cırmış oldu. Zatən dünya İranın necə bir ölkə olduğunu bilir, amma Fərid ortalığa danılması, inkar edilməsi mümkün olmayan faktlar qoyub. Mühafizəkar bir ölkədə insanların necə bəsit arzularla yaşadığını göstərdi. Fərid bu kitabın, yazıların qəhrəmanı deyil və məncə bu çox önəmli məqamdır. Fərid danışdığı əhvalatların müşahidəçisi, bəzi hallarda iştirakçısıdır. Hər şey bəzək-düzəksiz, olduğu kimi yazılıb.
 
Fəridin ayaqlarının tutulması, Şəhriyarın siqaretsiz qalması, güzgüylə “görüşməsi”, yerli dustaqların qəribə arzuları məni çox kövrəltdi.
 
“...qandalı görməsin”  sarsıdıcı həqiqətlərə işıq tutur. Fərid hər şeyi çılpaqlığı ilə yazıb. Nə özünü, nə də Şəhriyarı qəhrəman kimi təqdim edir. Hadisələr bir-birinə o qədər bağlıdır ki, oxucu kitabı əlindən yerə qoymaq istəmir.  “...qandalı görməsin” birnəfəsə oxunsa da uzun müddət kitabdakı hadisələrin təsirindən çıxmaq mümkün olmur.
 
“...qandalı görməsin” oxuduqdan sonra azadlığın nə qədər gözəl nemət olduğunu hiss edəcəksiniz.
 
Yaxşı ki, o günlər artıq arxada qalıb. Fərid də, Şəhriyar da azadlıqda, sıralarımızdadır.  İllər sonra bu hadisələri xatırlamaq üçün isə Fəridin “...qandalı görməsin” kitabı yaddaş kitabçası rolunu oynayacaq. Və oxuyan hər kəsə o günlərin ağrısını, həyəcanını yaşadacaq... /kulis.az/

Yenililklər
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
13.12.21
Ləman L.R. - Susaq, sükutumuz danışsın
08.12.21
"Kitabi-Dədə Qorqud" italyan dilində
08.12.21
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
08.12.21
Hüseyn Cavidin “Topal Teymur” pyesi rus dilində işıq üzü görüb
08.12.21
Tramp prezidentlik fəaliyyəti barədə kitab yazır
08.12.21
Azərbaycanın iki filmi beynəlxalq festivalda mükafat qazanıb
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.