Frans Kafka - Çaqqallar və ərəblər
24.04.13

Biz vahədə çadır qurduq. Yol gəlmişlər yatırdılar. Hündür boylu, ağ bir ərəb mənim yanmdan keçdi: o, dəvələri rahatlayıb yatmağa gedirdi. 
 
Mən arxam üstə otluğa uzandım, yatmaq istəyirdim, amma uzaqdan gələn çaqqal ulaşmasına tab gətirməyib düz oturdum. Belə uzaqda olan şey birdən çox yaxın oldu. Ətrafımda sönmüş, qızılı rəngə çalan gözlərə malik çaqqallar topalaq şəklində dolaşmağa başladılar; onların nazik bədənləri sanki qamçı altında düzlənmiş kimi çevik hərəkət edirdilər.
 
Onlardan biri dal-dala gələrək mənim qoltuğumun altına keçdi, elə bil ki, mənim istiliyimə ehtiyacı vardı; sonra qabağımda lap göz-gözə dayanaraq mənimlə danışdı: 
 
- Mən gördüyün məkanda ən qoca çaqqalam. Mən səni burada salamlamağa şadam. Mən artıq ümidimi itirmişdim, çünki biz səni çox gözlədik; mənim anam da gözlədi və onun anası da, hətta onların əvvəlki analarından tutmuş bütün çaqqalların anasına qədər. İnan mənə!  
 
- Bu məni təəccübləndirir,-dedim və özümü çaqqlardan qorumaq üçün hazır qoyulmuş  ağacı alışdırmağı unutdum;- bunu eşitmək məni çox təəccübləndirir. Mən təsadüfən uzaq Şimaldan gəlirəm və kiçik səyahətdəyəm. Siz çaqqallar nə istəyirsiniz belə?   
 
  Yəqin ki, belə həddən-ziyadə dostcasına deyilən müraciətdən sonra onlar məni daha da sıx dairəyə aldılar, onların hamısı qısa fasilərlə və fısıltı ilə nəfəs alırdı.  
 
- Biz bilirik ki,-başladı ən qocası,- sən Şimaldan gəlirsən, elə bizim ümidimiz də onunla bağlıdır. Orada mövcud olan idrak, burada ərəblərdə yoxdur. Bu soyuq məğrurluqdan, özün bildiyin kimi heç bir idrak qığılcımı alışdırmaq mümkün deyil. Onlar heyvanları yemək üçün öldürülər, leşə isə nifrət edirlər.
 
- Belə hündürdən danışma,- mən dedim, -yaxınlıqda ərəblər yatırlar. 
 
 -Sən həqiqətən də əcnəbisən, - çaqqal dedi,- əks halda sən bilərdin ki, dünya tarixində hələ çaqallar heç vaxt ərəblərdən qorxmayıblar. Nədən onlardan qorxmalıyıq? Bəlkə bu bədbəxtçilik azdır ki, biz belə bir xaqlın içinə düşmüşük? 
 
-Ola bilər, ola bilər,-dedim,- belə uzaq olan şeylər haqqında mən mühakimə yürütməyə cəhd edə bilmərəm; qədim bir mübahisənin olması görünür; o yəqin ki, qanınızdadır; bəlkə də qanla sona çatacaq. 
 
- Sən çox ağıllısan,- qoca çaqqal dedi və onlar qızmış ciyərləri ilə daha da tez-tez nəfəs almağa başladılar, amma buna baxmayaraq sakit dayanmışdılar; onların ağızlarından ətrafa püskürürən acı iyə yalnız dişlərini qıcıyaraq tab gətirmək mümkün idi, -sən çox ağıllısan, sənin dediklərin bizim qədim elmə uyğun gəlir. Biz onların qanını götürürük və bununla mübahisə qurtarır. 
 
- O! -mən özümdən asılı olmayaraq çılğınlıqla dedim,-  onlar özlərini müdafiə edəcəklər; onlar tüfəngləri ilə sizləri dəstə-dəstə qətlə yetirəcəklər. 
 
-Sən bizi düz başa düşmürsən,- o dedi,-insan adəti Şimalda da öz qüvvəsindədir. Biz axı onları öldürməyəcəyik. Nilin suyu bizə yuyunmağa bəs etməz. Biz ki, onları canlı görəndə qaçırıq, qaçırıq təmiz havaya, səhraya, ona gör də, oralar bizim vətənimizdir.
 
Ətrafda olan bütün çaqqallar, bu arada onlara uzaqdan çoxlu sayda qoşulanlar da, başlarını ayaqlarının arasına saldılar və onları yalamağa başladılar; sanki bununla onlar öz ikrahlarını gizlətmək istəyirdilər; bu elə qorxulu idi ki, mən  bu dairədən ən yüksək sıçrayışla kənara çıxmaq istərdim. 
 
 - Siz nə etmək niyyətindəsiniz?- mən soruşdum və ayağa durmaq istədim; amma bunu edə bilmədim; iki cavan heyvan arxadan pencəyimin ətəyindən və köynəyimdən bərk tutmuşdular; oturmağa məcbur oldum. 
 
-Onlar sənin paltarının ucundan tutublar,-izah edici və ciddi şəkildə qoca çaqqal dedi,-bu hörmət əlamətidir. 
 
-Cənab,-deyə o müraciət etdi  və bütün çaqallar ulaşdılar; xəyalımda bu bir musiqi kimi səsləndi,-Cənab, sən bu dünyanı ikiyə bölən mübahisyə son qoymalısan. Bizm qocalar bunu edəcək birisini necə təsvir ediblərsə sən elə də varsan. Bizə ərəblərdən rahatçılıq  lazımdır; təmiz hava lazımdır; onlar gözə dəyməyən, təmizlənmiş üfüq lazımdır; ərəblərin kəsdikləri qoyunların əzablı mələşmələri olmasın; qoy bütün heyvanlar rahat can versinlər; biz onların qanını doyunca içək və onlar sümüklərinə qədər təmizlənsinlər. 
 
Təmizlik istəyirik biz, yalnız təmizlik,- və bu anda hamısı ağlaşdılar və zırıldadılar.- sən buna necə dözürsən, təmiz ürək və şirin daxili orqanlar! Onların ağlığı- çirkdir; çirk onların qaralığıdır;  onların saqqalı dəhşətdir; onların gözlərindəki bucaqları görəndə ürəyimiz bulanır; və onlara qollarını qaldırmaq kifayətdir ki, cəhənəm hər tərəfi bürüsün. Ona görə də, o  cənab, əziz və hörmətl cənab, sənin o qüdrətli əllərinin köməyi ilə, sən öz qüdrətli əllərinin köməyi ilə bu qayçıyla onların boğazlarını kəs!   
 
Onun başının kiçik hərəkətindən sonra qaflan dişində balaca paslanmış tikiş qayçısı tutumuş çaqqal peyda oldu.
 
- Nəhayət qayçı və bununla yetər!-küləyə sinə gələn və bizə tərəf irəliləyən bizim karvanın başçısı olan ərəb əlindəki böyük qamçısını havada yelləyərək qışqırdı. 
 
 Heyvanlar cəld dağılışdılar, amma müəyyən məsafədə, bir-birlərinə sığınmış və daşlaşmış kütlə şəklində dayandılar; onlar başlarının üstü ümidsiz şəfəqlə bürünmüş nazik səddə bənzəyidilər. 
 
-Belə cənab, bu tamaşanı da gördün və eşitdin,- dedi ərəb və tayfalarına xas olan təmkinliyə uyğun şən gülümsədi. 
 
- Deməli sən heyvanların nə istədiyini bilirsən?- mən soruşdum.   
 
-Əlbəttə cənab,- o dedi,-bu ki hamıya məlumdur; nə qədər ki, ərəblər mövcuddurlar bu qayçı səhraları dolaşacaq və bizimlə günlərin sonuna qədər birgə dolaşacaq. Onu hər bir avropalıya böyük bir əməl üçün təqdim edirlər; hər avropalı onlar üçün xilaskardır. Belə mənasız ümidə malikdirlər bu heyvanlar; axmaqdırlar onlar, sözün əsl mənasında axmaqdırlar. Ona görə də, biz onları sevirik, onlar bizim itlərimizdir; onlar sizinkilərdən yaxşıdırlar. Bir bax, keçən gecə bir dəvə keçinib, onu mən buraya gətirtmişəm. 
 
Dörd nəfər gəldilər və ağır leşi qabağımıza atdılar. O düşən kimi çaqqallar səslərini qaldırdılar.  Onlar bədənlərini yerə sürtərək addım-addım yaxınlaşdılar, sanki onların hər biri iplə məcburi dartılırdı. Onlar ərəbləri də, nifrəti də unutdular, güclü iy verən, öz mövcudluğu ilə hər şeyi məhv edən bu cəsəd onları sehirləndirmişdir. Onlardan biri artıq cəsədin boğazından tutmuşdu və birinci dişləmədə elə arteriyanı tapdı. Böyük bir yanğını mütləq söndürməyə ümidsiz cəhd edən, kiçik, dayanmaz güclü bir nasos kimi onun bədənin bütün əzələləri öz yerində dartılır və titrəyirdi. Və artıq onların hamısı cəsədin üstünə toplaşaraq eyni işlə məşğuldurlar.
 
 Bu anda başçı iti qamçısını onların üstündən o tərəf, bu tərəfə çəkməyə başladı. Onlar yarı piyan, yarı bihuş halda başlaraını qaldırdılar; qarşılarında duran ərəbi gördülər, indi qamçının təsirini burunlarında hiss etdilər; arxaya atıldılar və bir az dala çəkildilər. Amma dəvənin qanı gölməçə yaratmışdır; buğlanırdı; onun bədəni bir çox yerindən parçalanmışdır. Onlar dayana bilmədilər; onlar yenə də buradadırlar; ərəb yenə də qamçısını yellətdi; mən onun qolundan tutdum:
 
 - Sən haqlısan cənab,-o dedi,-biz onları öz məşğuliyyətlərində qoyaq; həm də yola düşmək vaxtı çatıb. Sən onları gördün. Əcəb heyvanlardırlar, elə deyilmi? Bizə necə də nifrət edirlər!
 
/Almancadan tərcümə edən: Dr. Rezo Əliyev, kultura.az/
 

Yenililklər
24.01.22
Anar Məcidzadə -  Gecələri göz yaşı, qaranlıq olur səhər
24.01.22
“Yevgeni Onegin” romanı bir milyon rubla satılıb
24.01.22
Fərid Hüseyn - Şeirə bürünmüş İstanbul - REPORTAJ
24.01.22
Azad Qaradərəli - Alpan kömürçüləri
24.01.22
Təbrizdə Qarabağı tərənnüm edən "Xarıbülbüllər" almanaxı çap olunub
18.01.22
Qurban Bayramov - Növbəti erməni məkrinə – erməniləşdirmə faktına münasibət
18.01.22
Rövşən Yerfi - Həyasızlıq kabusu bizi məhv edəcək!..
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.