Aqşin Yenisey - Bacısının günahını yuyan qardaş
02.04.13

IX əsrdə işğalçı ərəb ordusunun altı “diviziyasını” məğlub edən, amma sonda adaşım Afşinin xəyanəti nəticəsində məğlub olan xürrəmilərin təqviminə görə, artıq bahar gəlib. Əsgərlikdə hələ də hansı səbəbdən öldüyü məlum olmayan əmim oğlunun qara xəbəri ilə Novruz bayramı bizə eyni gündə gəldi. Hər ikisini qarşılamaq üçün yığışıb getdik kəndə və doğurdan da, kəndimizə həm doğma bir meyit gəlmişdi, həm də yam-yaşıl yaz. Təbiət gülür, biz ağlaşırdıq. Ölənlə ölünməz deyiblər, qəbristanlıqdan dağılışandan sonra ayda-ildə bir dəfə ya yasa, ya toya getdiyim kəndimizin yenilikləri ilə maraqlanmağa başladım və elə siftədən məlum oldu ki, kənddəki evlərin çoxunda yel vurub, yengələr oynayır, yəni lələ köçüb yurdu qalıb. Yəni, kənddəki boş daxmaların itləri hürür. Yəni, o evlər artıq ev deyil – viranədi, xarabadı.

Gör hələ nə baş verib: İki il bundan qabaq qarımış bir qız Novruz bayramında kəndin məscidini yandırmışdı. Yandırılmış məscid haqqında o vaxt şəhərə qayıdandan sonra bir yazı da yazmışdım.
Demək, iki il qabaq sübh vaxtı, uşaqların dərədə “ağırlığım-uğurluğum” deyib, axar suyun üstündən hoppandığı, itlərin hürüşmə, bayquşların ulaşma sədaları altında evlərə dağılışmışdıq ki, kəndə çaxnaşma düşdü. Qocaların sehrli “sübhənallah...sübhənallah...” avazları yarımçıq kəsildi, inəklər mıxda böyürdü, itlər ağız-ağıza verib hürüşdü, xoruzlar səsə yuxudan oyanıb hinlərdə uzun-uzadı banlaşdılar, atlar kişnədi, uzunqulaqlar anqırdı və məlum oldu ki, kənd məscidi yanır.

Kişilər gecə tuman-köynəyində, əllərində çalov, vedrə məscidə tərəf götürüldülər. “Ay qız, qara geyməyəsən, vedrəni gətir!”, “Ədə, boynun sınmasın, çalovu tap!”, “Əşi, qırağa dur, yandın!” “Ay arvad, başın batmasın, uşağı tut!” kimi fövqaladə hallar üçün nəzərdə tutulmuş deyimlər kəndi başına götürdü. Məscid kənd məktəbiylə yanaşı idi. Birində Quran oxunurdu, o birində Mendeleyevin “Elementlərin dövrü sistemi” Əvvəlcə məktəb uçub dağılmışdı, indi də məscid yanırdı.

Sözümün canı axrıncı abzasda çıxacaq.
Kənd qızlarının inancına görə, guya, İlaxır çərşənbə axşamı şam işığında qızın ərə gedəcəyi gədənin sifəti gəlib durur onun gözünün qabağında, ancaq gərək onu görməyə tək gedəsən, yanında başqa adam olanda gədənin xəyalı özünü mataha mindirir, gözə görünmür. Görüş yeri haradı? Kəndin məscidi. Bu qarımış qız da düz otuz il nəzir-niyaz verib, şam yandırıb, ancaq gözünə bu otuz ildə bir bəni-insan övladının xəyalı görünməyib ki, görünməyib. Həhayət, bayramdan-bayrama şam yandıra-yandıra yaşı əllini ötüb, yəni artıq istifadə müddəti bitib. Məscid sahibi onun bütün yaşıdlarını ev-eşik yiyəsi, oğul-uşaq sahibi etsə də, bu qızın arzularını, bir növ, qulaqardına vurub və on yeddi yaşından başlayaraq hər il bəxt dalınca məscidə ayaq döyən qız, axır ki, məscid tərəfindən get-gələ salındığını anlayıb və qisas almaq fikrinə düşüb.

Yenə İlaxır çərşənbə gecəsi niyyət bəhanəsiylə məscidə gələn bu çarxı çevrilənin qızı lal-dinməz yandırdığı şamın dabanını nəlbəkiyə deyil, kilimə yapışdırıb və qayıdıb evlərinə. Day onun həmin gecə məscid sahibi ilə nə danışdığı heç kimə agah deyil. Yəqin, deyib ki, a kişi, məni niyə bu vaxta qədər girinc-giriftar elədin, get-gələ saldın? Niyə bir çolaqdan, topaldan qarşıma çıxarmadın? Sənə nə pisliyim dəymişdi? Kimin qızından əskik idim, kor idimmi, şil idimmi?

Bu, iki il bundan qabağın söhbətidir. İndi naməlum sevgilisinin uğrunda məscidi yandıran qız əlini hər şeydən, hamıdan üzüb, qaxılıb oturub dədəsinin xarabasında.
Amma onun Rusiyaya köçmüş qardaşı kənddə boş qalan evini məscid elan eləyib. Qocalar hər gün gedib bu evdə namaz qılırlar.
Bacıların günahını çox vaxt qardaşlar yuyurlar. /simsar.az/

Yenililklər
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
13.12.21
Ləman L.R. - Susaq, sükutumuz danışsın
08.12.21
"Kitabi-Dədə Qorqud" italyan dilində
08.12.21
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
08.12.21
Hüseyn Cavidin “Topal Teymur” pyesi rus dilində işıq üzü görüb
08.12.21
Tramp prezidentlik fəaliyyəti barədə kitab yazır
08.12.21
Azərbaycanın iki filmi beynəlxalq festivalda mükafat qazanıb
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.