Feyziyyə Haciyeva - Üşüyənlərə, ağlayanlara, qorxanlara...
26.02.13

Niyə belə gec gəlmisən, bala, gəl sənə bir nağıl danışım, get yat…Necə, nə? Üşüyürsən?...

Anam deyirdi ki, torpağın üzü soyuq olur. Anam “üzü” demişdi, torpağın altı haqda heç nə danışmamışdı. Bəlkə də buna görə əvvəllər elə bilirdim, üzü soyuqsa torpağın, altı isti olar, yəqin. Fikirləşirdim ki, gör orda nə qədər insan var, bir-birinin nəfəsinə isinərlər. Hətta hərdən mənə elə gəlirdi ki, kimisə dəfn etmək üçün qəbir qazılanda ölülər sevinirlər, "nə yaxşı, bir az hava gəldi, sərinlədik" deyirlər. Amma yox, sən lap donmusan ki, bala, sən torpaqdan üşüyənə oxşamırsan,  torpaq soyuğuna bənzəmir bu.

Bilirsənmi, şəkillər, vidolentlər, torpaqdan nədi, buzdan da soyuqdu, bala! Göz yaşları ekranı islatmır, rəngli şüşənin o üzündə kimsə ağlayır, amma ekrana toxunursan, əllərin islanmır, elə bil kimsə buzun arxasında ağlayır. Səni soyuq baxışlar dondurdu, bala, səni şəkillər dondurdu. Şəkillər dondurmağı sevir - həyatı, həyatın içində insanları, insanların içində arzuları, duyğuları...

Bir baxa bilsəydin o kadrlara, bizim yanımızda oturub. Kaş görəydin, hansısa serialda hər gün bir sevgili tapan, bircə gün də öz kefindən qalmayan, elə hey aldadıb-aldanan gözəlçələrin halına necə yanırıq! Səhəri gün bunları işdə, universitetdə, məktəblərdə necə müzakirə edirik, gözəlçələrə necə “can, can ” deyirik, xəyanətkar “aşiq”i dildə necə asıb-kəsirik, gözünü çıxardırıq, boynunu vururuq, ölkədən qovuruq, sən gərək görəydin bunları. Sənə baxanda isə tum çırtlayırıq, üzümüzü turşudub kanalı dəyişirik. Burda sən olan kadrlara baxa-baxa, ya da heç baxmaq istəmədən, qəşəngcə yeyib-içə bilərik, sağlıqlar deyə, lətifələr danışa, sabahkı planlarımızı qura bilərik. Sevdiyimizi necə atdığımızdan, neçəsini doladığımızdan, nədən oldu, kimdən gəldi, danışmağa bolluca imkan tapa bilərik. Niyə də yox? Hara baxsan, dingildəyənləri, kimə baxsan, ağzından min avaz gələnləri görüb ürəyinə salma, bala, vallah, onların da dərdi yaman dərddi. Sən Allah, pisinə gəlməsin, onlar “dərd əlindən" süzürlər, "dərd"dən oxuyurlar... Hər gün yüzlərlə toy olur, amma yüzdə bir ailədə sevgi yoxdu, insanlar bir-birindən tələm-tələsik bezirlər – qadınlar kişiləri libaslar, kişilər qadınları maşınlar kimi dəyişməyə vərdişkar olublar. Sən bilməzsən bu nə boyda bir bəladı, sən hardan biləsən ki, bu, “ağ ölüm”dən də betərdi...

Bu nədir, sən ağlayırsan? Mənim gözəl balam, ağlama, gəl sənə bir nağıl danışım, get yat...

Bax, günlərin bir günü filmlərdə insanlar ağlayanda ekrandan yaşlar süzüləcək, şəkillərdə insanlar danışa, yeriyə biləcək və başları əzilmiş, gözləri oyulmuş insanlar şəkillərdən dillənəcəklər, şəkillərdəki qadınlar “qoy bir üst-başımı düzəldim, məni yenidən çək” deyəcəklər, bir qarı qalxıb, ayağına sarıdığı şalını açıb yenidən bağlayacaq... Sən isə ananı axtarmaq əvəzinə, sizi necə öldürdüklərini danışacaqsan. Biz də bütün bunları görəndən sonra, bayaq tüpürüb yerə atdığımız tum qabıqları bir-bir qayıdıb üzümüzə çırpılacaq... çırpılacaq... çırpılacaq... O an bir əsgərin dodağından axan qan ekrandan süzülüb döşəməmizə damcılayacaq, köynəyimizin ətəyini ağzımızla isladaraq ekranın qabağına cumacağıq, əvvəl bir döşəməyə, bir ekrana, bir də əsgərə baxacaq, sonra da “cəhənnəm olsun döşəmə” deyib, köynəyimizin islaq ucunu o əsgərin dodağına toxunduracağıq, əsgər içini çəkəcək... Bax, o gün gələrsən yanıma.

Qorxursan, deyəsən, hə? Qorxma, bala, nədən qorxursan? İndi sənə bir nağıl danışacam, sonra gedib yatarsan...

O gün ki, barmaqlarımızı caynaq kimi uzadıb, ekranda səndən, anandan, nənədən, sizinlə bərabər şəkillərdə olan insanlardan ağzı köpüklənə-köpüklənə, boğazdanyuxarı danışanların hamısını, bircə-bircə, xirtəyindən tutub ordan çıxara və itələyib sən, anan, nənən, baban, bacın olan kadrlara sala biləcəyik, sonra o kadrı yenidən qaytarıb, “indi gedin, danışın” deyə ekrana dürtəcəyik, onlar isə danışmaq əvəzinə arxalarına baxa-baxa qaçıb uzaqlaşacaqlar, amma hara getsələr, hara baxsalar, həlqəsindən çıxmış gözlərinə sən görünəcəksən, hamı hər yerdə səni görəcək... Bax, onda Vətən ya "Havalanmışlar Ölkəsi"nə dönəcək - hamı çalacaq, oxuyacaq, oynayacaq, hamı şeir, roman yazıb-oxuyacaq, sənsə üşüyəcəksən, qorxacaqsan, ağlayacaqsan, ya da insanlar ordu-ordu axışıb, sən olan kadra dolacaqlar. Həyəcanla, bir-birini itələyərək keçəcəklər o kadra, biri səni Çingizin əlindən alacaq, gödəkçəsinin yaxasını açaraq, sinəsinə basıb isidəcək, biri cibindən bir şirinquş çıxardıb sənə uzadacaq, biri Çingizin gözünü siləcək, “söyüş söymə, arvad-uşaq baxır, indi biz onlara göstərərik” - deyəcək, o biri “bundan sonra olanları da sən çəkib göstərəcəksən hamıya” - deyə, Çingizə son model bir videokamera verəcək. Biri nənənin qolundan tutub qaldıracaq, “ay arvad, yaşmağın sürüşüb” deyə ərklə sataşanda o da “noolacaq, ay bala, kimdi mənə baxan, qoca arvadam” - söyləsə də, azacıq allanacaq yanaqları. Baban uzandığı yerdən qalxıb üstünü çırpacaq, papağını yerdən götürüb, “bunu kim salıb başımdan?” deyə acıqlı-acıqlı ətrafına göz gəzdirəcək. Ağzından qan axan əsgər sevdiyi qıza “mütləq qayıdacam, gözlə” deyəcək. Sonra sizi həmin o şəkillərdən, kadrlardan bu tərəfə ötürəcəklər və... 

Və şaxtalı havanı dərindən içlərinə çəkib, bağıraraq nəsə deyəcəklər... Hara isə tələsəcəklər... Onlar bağıranda kimsə məndən "nə dedilər" soruşacaq, “irəli bağırdılar" deyəcəm, "irəliii....”
Bax, o gün gələrsən, kadrın o üzündən çıxıb, düz yanıma gələrsən. Oturarsan yanımda, o gündən sonra daha heç vaxt sənə nağıl danışmayacağam...

...İndi isə, gecdi... Gəl sənə bir nağıl danışım, get yat...

Yenililklər
29.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu iki mədəniyyət paytaxtını bir araya gətirir
29.11.22
"II Sumqayıt Kitab Sərgisi keçiriləcək"
23.11.22
Günay Əfəndiyeva Daşkənddə Maqsud Şeyxzadənin heykəlini ziyarət edib
22.11.22
İntiqam Yaşar Tunisdə Beynəlxalq Poeziya Festivalında ölkəmizi təmsil edəcək
22.11.22
“Hayrettin Hoca” monoqrafiyası  nəşr edilib.
18.11.22
Kürdəmirdə Aşıq Şakirin 100 illik yubileyi keçirildi
17.11.22
Ədəbiyyat İnstitutunda “525-ci qəzet”in 30 illik yubileyinə həsr olunmuştədbir keçirilib
15.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Səmərqənd Zirvəsi çərçivəsində beynəlxalq simpozium keçirib
14.11.22
Günay Əfəndiyeva: “Gələcək genişmiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi üçün həvəslə və böyük səylə fəaliyyətimizi davam etdirməkdəyik”.
13.11.22
Dr. Yusuf Gedikli - Dillerin Şifresi - Dillerin Kökeni ve Türeyişi
10.11.22
“II ANAİB Gəncə Kitab Sərgisi” keçiriləcək
10.11.22
Tıxaclarda qalıbdı şad xəbərlər… - YENİ İMZA - Səbuhidən şeirlər
03.11.22
“Qarabağ zəfəri Güney və Quzey Azərbaycan yazarlarının gözü ilə” kitabı çap olunub
03.11.22
Azad Qaradərəli - Xalq şairinin ölümü
31.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda “Litva Karaimləri” adlı konfrans keçirilib
27.10.22
“Hüseyn Cavid romantizmi rənglərin işığında” adlı kitab çap olunub.
25.10.22
Tanınmış nəşriyyatların redaktorları bir arada
25.10.22
Vüqar Əhməd Türkiyədə konfransda iştirak edib
25.10.22
Azad Qaradərəli - Zori Balayanın azərbaycanlı vəkilləri yaxud ayı kimin əmisi oğludur?
21.10.22
Görkəmli ədəbiyyatşünas alimlərin anım günü qeyd olunub
19.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu fəaliyyətini Avropada genişləndirməyə davam edir
17.10.22
“Ustad” dərgisinin 39-cu sayı Hüseyn Cavidə həsr edildi
12.10.22
Türk Dünyası Naşrilər Birliyi yaradıldı
09.10.22
Azad Qaradərəli - Yoxdan var və vardan yox olmağın poetik izləri
07.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu VIII Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində yeni nəşrini təqdim edib
06.10.22
Ədəbiyyat İnstitutunda dərsliklərin müzakirəsi keçirilib
04.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Nizami Gəncəvinin yeni kitabını nəşr edib
28.09.22
Bölgələrdə kitab sərgisi təşkil olunacaq
28.09.22
Macar şairi Mikloş Radnotinin yaradıcılığına həsr olunmuş musiqili gecə keçirilib
26.09.22
Günay Əfəndiyeva Polşada bir sıra görüşlər keçirib
26.09.22
Şəmsəddin Şəmsinin “Dəh Mürğ” poemasının əlyazma nüsxələri əldə olunub
26.09.22
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultayı təxirə salınıb
26.09.22
Günəş topla mənim üçün... - Etimad Başkeçidin yeni hekayəsi
23.09.22
“Şuşaya salam” Beynəlxalq Poeziya layihəsinin təqdimat mərasimi keçirilib
23.09.22
Polşada keçirilən VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresində Azərbaycan təmsilçiləri fəal iştirak edib
22.09.22
Polşada Beynalxalq Türkologiya Kongresi çərçivəsində Azərbaycan musiqi gecəsi keçirilib
22.09.22
ANAİB-dən Ermənistanın son təxribatı ilə bağlı bəyanat
21.09.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Dövlətşah Səmərqəndinin “Təzkirətüş-şüəra” kitabını təqdim edilib
21.09.22
Polşada VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresi başlayıb
14.09.22
“Metafizika” jurnalının növbəti sayı (2022/3) işıq üzü görüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.