Ceyhun Musaoğlu - Doğulmaq pisdi, yaşamaq gözəl
23.02.13

Uşaqlığımın mülkü olan baxçanın dağıdılmış daşları arasında xatirələrimi axtarırdım. Tapdığım oyuncaq avtomat oldu. Əlimə götürən kimi, partladı. Ağır yaralandım. Ölmədiyim üçün bildim ki, xarabalıq yer fermaymış, ermənilər dağıdıb. Həmin avtomat isə altına sürpriz mina basdırılan silah olub. Fermanı bağça, avtomatı oyuncaq bildiyimdəm faciə yaşadım. Onda anladım ki, müharibəyə yaddaşdakı xatirələrlə getməzlər.

Nənəsini canavar, babasını ayı bilən uşaq. Nənəsinin ulartısından, babasının nəriltisindən yaddaşına bir mırıltı köçüb. Üzünü vətənin sərhədlərinə tutub mırıldıya-mırıldıya böyüyən uşaq. Onun mırıltısı bilir ki, bu sərhədlər yalnız kiçilməyi, əraziləri küncə sığışdırmağı bacarır.
Vətən həsrətli bütün şeirlər debildi. Birinin başı böyükdü, o birinin ayağı. Başqasının bədəni. Künc-bucaqda yazılan heykəl şeirlər. Bax, görürəm, sən də bax, diqqətlə bax, qaçır. Hə, o Zəngəzurdu - ağzı qan içində, qulağı cırılıb. Bax, bax, sağa dönüb kolluğa girən Qarabağdı, bir ayağı yoxdu. Hə, hə, tanıdın? Bu da Təbrizdi. Özünü bəy kimi aparır. Bığına sığal çəkir, gördün, bir tərəfi düşdü. Yekəxanalar kimi gözünü dəsmalının ucu ilə təmizləyir, daha barmağı ilə yox. Həri, sol gözü də düşdü. Burnunun yarısı ovulub töküldü. Sağ qolu qopub yerə dəyəndə dəmir səsi çıxardı...
***
"39"-dan Azərbaycan Texniki Universitetinin dayanacağında düşməyə hazırlaşıram. 5 manatlıq çıxarıb sürücüyə uzadıram: "Buyurun, bir nəfər çıxın". Acıqlı-acıqlı dillənir: "Xırda ver də...". Amma pulun qalığını geri qaytarır. Qalığı götürüb düşürəm. Bir addım atıb geri çönürəm. Aaaa, sürücünün yerində dəvə oturub ki, ağzında da çəngələ keçirilmiş başsız adam.
***
Kimi danışdırırsan, gileylənir. Meyxanaya, müğənnilərə bu qədər geniş yer verilməsindən dad deyirlər. Guya elm adamları küçələrlə doludur, onları televizora çıxaran yoxdur. 50 min şagirdin atestatsız qaldığı məmləkətdə elm adamı, ziyalı axtarmaq qaranlıqda qara pişik axtarmaq qədər absurddudr. Vay o gündən ki, otaqda pişik olmaya. Elə 30 il öncə də belə idi. Məsələn, Nisə Qasımova Nəcəf Nəcəfovdan çox tanınırdı və birinciyə ikincidən çox hörmət olunurdu. Sadəcə, bir televiziya var idi, oxuyanlar gözümüzə gec-gec girirdi. Əgər biz şair xalqıqsa, oxumaq və oynamaq haqqımızdır. Gileyi yığışdırın.
***
Bilirəm harda bədbəxt oldum. 7-ci sinifdə oxuyurdum. Yaşadığım binanın qarşısındakı qumluqdan 15 qəpik tapdım. Qorxumdan corabımda gizlətdim. Evə gələndə həyacanlı idim. Qapıda anam qarşıladı, təcili corablarımı çıxartmamı istədi ki, nahar fasiləsindəki vaxtdan istifadə edib yusun və işə qayıtsın. Təntidiyimdən əlim ayağıma, ayağım əlimə ilişirdi. Anam corablarımı dəhlizdəcə özü çıxarmalı oldu. Birinin içindən 15 qəpik yerə düşdü. Ağladım. Hadisəni danışdım. Anam əlimdən tutub, həyətə düşürtdü, qəpiyi hardan tapmışdımsa, ora atmağı əmr etdi. Atdım. Qəpik kamet kimi yeri deşdi. O vaxtdan o quyudan çıxa bilmirəm. Anamın "başqasının heç nəyi bizə lazım deyil" deməsi düşdüyüm quyuya uzanan əlləri də havadan asılı saxlayıb. Başqalarının əlləridi, ona görə.
***
Uşaqlığımın dəfn mərasimində bir nəfər də olsun uşaq gözə dəymədi. Hamısı böyüklər idi, çöhrələrində gülüş vardı. Bu mənzərədən diksindim.
***
Başımı onun çiyninə qoyub ağladım, qolu yerə düşdü. Əyildim götürməyə, çiyinlərimdən tutub qaldırdı. "O düşməliydi, başqasına sarınmışdı. Sənin göz yaşlarından yerində yenisi cücərəcək"-dedi.
***
Həyat haqqında nə düşünürsənsə düşün, o sənin haqqında düşünmür, bunu dəqiq bil!
***
Çoxdandır ki, yazdıqlarım təkrar alınır. Cəlil Məmmədquluzadə hələ də bizim söz sənətində aktualdırsa, deməli, hansısa qüvvə Azərbaycanı keçmişin quyruğuna bağlayıb. Əgər yazdıqlarım təkrardırsa, mətndəki hadisələr dünən baş verib. Dünən isə yoxdur. Olmayan şeylərdən yazmaq meymun kimi atılıb düşməkdir. Meymunların oyunu yalnız ötəri diqqət cəlb edə bilər. Yalnız ötəri.
***
Heç doymadım uşaqlığımdan. Yaman tez, həm də ac böyüdüm. Uşaqlığı doyunca gözlərimə təpə bilmədim. Ən sevimli oyuncağım avtomat oldu. Onu da əlimə götürəndə böyüklərə oxşadım.
*****
Bütün arzular parıltılı olur, onların arxasınca düşməyin, çatacaqsız sönəcək, qaranlıqda qalacaqsız!
***
"Bakı bulvarında intihar". Son vaxtlar məkanı bulvar olan intihar hadisələrini tez-tez eşidirik. Dəniz insanı yaşamağa sövq etməliydi. Bizim Xəzər ölümə çağırır. Xəzərə şeir yazan şairlərin ruhu sızıldayır yəqin. Yalanlarının üstü açılıb.
***
Adam bəlli yaşından sonra ancaq düşüncələrdən ibarət olur, özü yoxa çıxır.
***
Əslində pensiyanı 18-35 yaşlı insanlara vermək lazımdır ki, onlar şəxsi həyatları ilə məşğul ola bilsinlər. 60-dan sonra həyat şəxsi olmur, ümumiləşir.
***
"Şükür Allaha, bir tikə çörək tapıb yeyirik" fikrini başı üzərində birrəngli bayrağa çevirən toplum heç vaxt dəyişə bilməz, yalnız yoxa çıxa bilər.
***
Təkrar yaşadığımdan yaşımın neçə olduğunu da unutmuşam.
***
"Görəsən qaranlıq hayandan girir, gündüz gün işığı girməyən evə?.." .-Yapon şeiridi. Yaponların düşüncəsini çox sevirəm. Onların hamısında peyğəmbərlik var. Allah cənnəti Yapon düşüncəsi ilə quracaq, indi görərsiz.
***
Mənim disskusiyalardan xoşum gəlmir, çünki həqiqət axtarışını çoxdan bitirmişəm və onu tapmışam.
***
Səninlə yaşamaq yox, səni yaşatmaq lazımdır.
***
Başqa cür fikir: Əgər danışmaq istəyirsənsə sənin susmağını da eşidəcəm.
***
Əgər biz belə bir vəziyyətdə hələ də dəli olmamışıqsa, deməli, əvvəldən dəliymişik!
***
Xoşbəxtliyin dəqiq düsturunu tapmışam. Sən güləndə ətrafındakılar da gülürsə, ən xoşbəxtsən.
***
Dostlar, sizə görə ölümə gedə bilərəm, ancaq məndən sonra sizin ölməyəcəyinizi bilim.
***
Qadınların bəlli yaşı olur-35. Qadınlar həmişə o yaşda qalırlar.
***
Bizim hər şeyimiz var, pulumuzdan başqa. Bizdə olan həmin hər şeyə isə pul verən yoxdu. Çünki ona qiymət qoya bilmirlər.
***
Əgər sənin hamıdan fərqli baxış bucağın varsa, fərdsən. Belələrinə orijinal insanlar deyilir. Orijinal insanlar həm də kimsəsizlərdi. Deməli, çoxluğu kimsəsiz olan məmləkət xoşbəxt məmləkətdi. Yəni onların ümumi dərdi yoxdu. Ümumi dərd olmayan yerdə dövlət firavan və azaddır. Və mən ona görə də kimsəsiz olmaq istəyirəm. Sizə də kimsəsizlik arzulayram. Onu da qəbul edirəm, deyin, arzun başına dəysin! /qafqazinfo.az/

Yenililklər
29.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu iki mədəniyyət paytaxtını bir araya gətirir
29.11.22
"II Sumqayıt Kitab Sərgisi keçiriləcək"
23.11.22
Günay Əfəndiyeva Daşkənddə Maqsud Şeyxzadənin heykəlini ziyarət edib
22.11.22
İntiqam Yaşar Tunisdə Beynəlxalq Poeziya Festivalında ölkəmizi təmsil edəcək
22.11.22
“Hayrettin Hoca” monoqrafiyası  nəşr edilib.
18.11.22
Kürdəmirdə Aşıq Şakirin 100 illik yubileyi keçirildi
17.11.22
Ədəbiyyat İnstitutunda “525-ci qəzet”in 30 illik yubileyinə həsr olunmuştədbir keçirilib
15.11.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Səmərqənd Zirvəsi çərçivəsində beynəlxalq simpozium keçirib
14.11.22
Günay Əfəndiyeva: “Gələcək genişmiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsi üçün həvəslə və böyük səylə fəaliyyətimizi davam etdirməkdəyik”.
13.11.22
Dr. Yusuf Gedikli - Dillerin Şifresi - Dillerin Kökeni ve Türeyişi
10.11.22
“II ANAİB Gəncə Kitab Sərgisi” keçiriləcək
10.11.22
Tıxaclarda qalıbdı şad xəbərlər… - YENİ İMZA - Səbuhidən şeirlər
03.11.22
“Qarabağ zəfəri Güney və Quzey Azərbaycan yazarlarının gözü ilə” kitabı çap olunub
03.11.22
Azad Qaradərəli - Xalq şairinin ölümü
31.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunda “Litva Karaimləri” adlı konfrans keçirilib
27.10.22
“Hüseyn Cavid romantizmi rənglərin işığında” adlı kitab çap olunub.
25.10.22
Tanınmış nəşriyyatların redaktorları bir arada
25.10.22
Vüqar Əhməd Türkiyədə konfransda iştirak edib
25.10.22
Azad Qaradərəli - Zori Balayanın azərbaycanlı vəkilləri yaxud ayı kimin əmisi oğludur?
21.10.22
Görkəmli ədəbiyyatşünas alimlərin anım günü qeyd olunub
19.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu fəaliyyətini Avropada genişləndirməyə davam edir
17.10.22
“Ustad” dərgisinin 39-cu sayı Hüseyn Cavidə həsr edildi
12.10.22
Türk Dünyası Naşrilər Birliyi yaradıldı
09.10.22
Azad Qaradərəli - Yoxdan var və vardan yox olmağın poetik izləri
07.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu VIII Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində yeni nəşrini təqdim edib
06.10.22
Ədəbiyyat İnstitutunda dərsliklərin müzakirəsi keçirilib
04.10.22
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Nizami Gəncəvinin yeni kitabını nəşr edib
28.09.22
Bölgələrdə kitab sərgisi təşkil olunacaq
28.09.22
Macar şairi Mikloş Radnotinin yaradıcılığına həsr olunmuş musiqili gecə keçirilib
26.09.22
Günay Əfəndiyeva Polşada bir sıra görüşlər keçirib
26.09.22
Şəmsəddin Şəmsinin “Dəh Mürğ” poemasının əlyazma nüsxələri əldə olunub
26.09.22
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultayı təxirə salınıb
26.09.22
Günəş topla mənim üçün... - Etimad Başkeçidin yeni hekayəsi
23.09.22
“Şuşaya salam” Beynəlxalq Poeziya layihəsinin təqdimat mərasimi keçirilib
23.09.22
Polşada keçirilən VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresində Azərbaycan təmsilçiləri fəal iştirak edib
22.09.22
Polşada Beynalxalq Türkologiya Kongresi çərçivəsində Azərbaycan musiqi gecəsi keçirilib
22.09.22
ANAİB-dən Ermənistanın son təxribatı ilə bağlı bəyanat
21.09.22
Ədəbiyyat İnstitutunda Dövlətşah Səmərqəndinin “Təzkirətüş-şüəra” kitabını təqdim edilib
21.09.22
Polşada VI Beynəlxalq Türkologiya Konqresi başlayıb
14.09.22
“Metafizika” jurnalının növbəti sayı (2022/3) işıq üzü görüb
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.