Ayxan Ayvaz - Bizim tanıdığımız insanlar
12.11.12

Bakıda adamları metrolarda, avtobuslarda daha yaxşı tanımaq olur. Onların əsl simasını buralarda görmək olur. Şəhərin qarışıq, xaoslu görüntüsü yalnız nəqliyyatda ortaya çıxır.

Bizim yaşadığımız bu yerdə bir həqiqətə inanmışam: Azərbaycanda hər kəs bir-birini yaxşı tanıyır. Kimin nə işlə məşğul olduğu, necə biri olduğu haqda yalnız bizim insanlar o dəqiqə fikir yürüdə bilir. Bu bizim fövqəltəbii gücümüzün, inanılmaz istedadlı olmağımızın göstəricisidir. Burda yaşayan adamlar isə tamam ayrı dünyanın sakinləridi. Onların görünüşündəki özgəlik şəhərin doğmalığı ilə ziddiyyət təşkil edir. Həmişə çoxluq olan yerdə durub insanlarımızı müşahidə etmişəm. Qarışqa kimi ora-bura tələsən, bir-birini heç vaxt tanımayan bu adamların üzündə eyni ifadə var: burdan çıxıb getmək, daha yaxşı yaşamaq, nələrisə vurub dağıtmaq, hirs, nifrət, sevgi, anlaşılmaz hisslər...

Onları yaxşı tanımıram, sadəcə içimdəki səsi dinləyirəm. Bəlkə elə özüm də onların arasına girəndə kiminsə gözündə bu cür görünürəm. Adamların arasında hər şey eyni görünə bilər. Ancaq mən də bilirəm ki, onların içində həqiqətən də bizi şaşırdacaq insanlar var. Görüntü isə insanı dalana dirəyir, çıxış yolunu tapmaqda maneçilik törədir. Düşünürsən ki, nəyə görə bu qədər insan var və onların içində bu qədər də yalnızlıq, bezginlik var. Özünü tanıya bilməkdə acizlik çəkən, həmişə məniylə qarşılıqlı savaşa girən adam həyatı daha çox dərk etməyə yaxındır. Yoxsa yaşam yalnızca xəyallarımızdan ibarət deyil.

Görün, Filosof A.Şopenhauer necə deyib: “İnsanları tanıdıqca, heyvanları daha çox sevirəm”. Məsələ insanın dəyişməyindən getmir. Ümumiyyətlə, mən buna inanmıram. İnsan əslində dəyişmir. Bizim “dəyişmək” dediyimiz insanın özünə çata bildiyi, əsl simasını üzə çıxardığı andır. Ona görə, bəzən insanlara, həyata üsyan edirik. Anlamaq, tanımaq insanı daha böyük əzablara yuvarlayır. Mən elə adam görmüşəm, o, həmişə yaşadığı yerdə olub-bitənləri, cəmiyyətin əsl simasını qavraya bilmir, ya da istəmir. O insanlar yalnız xoşbəxt görünürlər. Ancaq bu sadəcə görüntüdür. Ona elə gəlir ki, həqiqətən də gözəl bir həyatın içində yaşayır. Əgər üzə-üzə gəldiyi, hər gün salam verib yanından ötüb keçdiyi insanları tanısa o zaman içində ikilik yaranacaq. Yaradılışın şüurlu hesab edildiyi insan elə məqamla üzləşir ki, onun heyvandan da aşağı olduğunu düşünürsən. Əslində, Şopenhauerin demək istədiyi də budur. İnsanların hamısı eyni deyil, onlar müxtəlifdir, ancaq həm də bəzən düşüncə etibariylə bir-birinin oxşarıdır. Kütlə məhz o qrup insanların varlığından meydana çıxır. Mənim tanıdığım adamların bir çoxu da bu cürdür. Onlar üçün ən öndə olan yalnızca universiteti qurtarmaq, sonra gözəl bir iş sahibi olub yaxşı bir qadınla evlənməkdir. Kütlənin irəli çıxardığı fikirlər cəmiyyət üçün məqbuldursa, demək, o uçuruma doğru yuvarlanır. Əgər bir insanın fikri-zikri yalnız yalanla, yad bir şeylərlə doludursa o zaman hansı azadlıqdan danışmaq olar?

Mənə elə gəlir ki, bəzən bu cür düşüncələri dəyişdirmək mümkün olmayacaq. Çünki Şopenhauerin təbirincə desək, artıq insanları tanımağa başlamışam.

Avanqard.net

Yenililklər
17.01.22
İlhamə Dağlı - Tobıktıda günəş doğdu
17.01.22
Azad Qaradərəli: "AYB-dan uzaqda qalmaq, təbii çətinliklər yaradıb mənə"
15.01.22
Mübariz Örən Yaradıcılıq Fakültəsinə rəhbər təyin olunub
11.01.22
Gülnar Yunusova -  Fenomen Haruki Murakami 73 yaşında
11.01.22
Kənan Hacı - Vaxt pəncərəsi
11.01.22
Azad Qaradərəlinin hekayəsi Türkiyə saytında yayımlanıb
10.01.22
Nadir Əzhəri - “İsanın qadını” və qadın ifadəsinin keyfiyyəti
06.01.22
Kənan Hacının yeni kitabı çap olundu
30.12.21
Günel Natiq - Ayı dərisi 
29.12.21
“Qarabağ ilmələrdə” sənədli filminin təqdimat mərasimi olub
29.12.21
“Ulduz”dan oxuculara endirim
29.12.21
Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlı film çəkiləcək
28.12.21
Habil Yaşar - SMS
28.12.21
Eşqin Məmmədov - Bu il başqa arzum var, hədiyyə istəmirəm
27.12.21
Ramil Əhməd Türkiyədə qalib oldu
27.12.21
Yazıçı Varisin kitabı İranda nəşr edilib
27.12.21
Nemət Mətin - İsanın qadını və ya Səxavət Sahilin "Məhəbbət" obrazı
24.12.21
Azad Qaradərəlinin yeni kitabı çap olunub
23.12.21
İlin son "Ulduz"u nəşr olundu
23.12.21
Fərid Hüseynin İstanbulda imza günü oldu - Foto
23.12.21
Cavanşir Atəşi - Xalqının taleyinə günəştək doğulmusan!
20.12.21
“Leyli və Məcnun” dastan-tamaşası təqdim olundu
20.12.21
“Qobustan” sənət toplusunun qış nömrəsi işıq üzü görüb
20.12.21
“Salnaməfilm” studiyasında il ərzində bir sıra yeni sənədli filmlər çəkilib
20.12.21
“Uşaq Avroviziyası - 2021” müsabiqəsinin qalibi bəlli olub
20.12.21
Minsk şəhərində Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb
16.12.21
Küyülü Nəccari Səid - Atam
16.12.21
Üfüqdə hansı cərəyan görünür? - SORĞU
13.12.21
Səxavət Sahil - Əkrəm Əylisli, Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir və Türk ədəbiyyatı
13.12.21
Mərahim Nəsib - Əllərim göy üzündə, dodağımda dualar
13.12.21
Bakıda 15-21 dekabrda Milli Kitab Sərgisi keçiriləcək
13.12.21
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə qəbul elanı
13.12.21
Koreya-Azərbyacan II Humanitar Forumunu keçirilib
13.12.21
Ləman L.R. - Susaq, sükutumuz danışsın
08.12.21
"Kitabi-Dədə Qorqud" italyan dilində
08.12.21
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
08.12.21
Hüseyn Cavidin “Topal Teymur” pyesi rus dilində işıq üzü görüb
08.12.21
Tramp prezidentlik fəaliyyəti barədə kitab yazır
08.12.21
Azərbaycanın iki filmi beynəlxalq festivalda mükafat qazanıb
02.12.21
“Məhəmməd İqbal: Eşq və düşüncə şairi” kitabı nəşr olunub
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.