Nadir Əzhəri - Modernizm və postmodernizmin xüsusiyyətlərinin müqayisəsi
16.09.20

Giriş

Bir ədəbi əsərin və yabirşeirin modern vəya postmodern olduğunu düzgün müəyyənləşdirmək bəzən çox asan və bəzən çox çətindir.
Azərbaycan poeziyasında və ədəbiyyatında modernism və postmodernizmin əlamətlərini tanımaqda səhvlərə yol verməmək üçün diqqətli olmalıyıq.
Bu qısa qeyddə bir sıra Amerika və Avropa mənbələrini araşdıraraq modernist və postmodernist əsərləri ayırd etmək üçün qısa bir bələdçi verməyə çalışdım.
Modernizmlə postmodernism arasında bu qeydin məzmununun xaricində başqa oxşar və fərqli cəhətlər olsa da, əminliklə deyə bilərəmki, modernizmlə postmodernism arasındakı ən vacib oxşarlıq və fərqlər bu qısa qeyddə ümumiləşdirilmişdir.

Modernizmlə postmodernizmin müqayisəsi

Modernizm 17-ci əsrdə feodalizmdən kapitalizmə keçidlə başlayan bir dövrdi.
Elmi, dünyəvi bir dünya görüşü və tərəqqi və rasionallaşdırma ifadələri ilə xarakterizə olunur.

Postmodernlik, Modernizmdən sonrakı dövrdı. (Bəzi tənqidçilər modernizmin İkinci Dünya Müharibəsindən sonar başqa şərtlərlə davam etdiyinə inanırlar ki, bu da ayrı bir məsələdir və buna başqa bir zamanda toxunacağam.)
Bəzi tənqidçilər Postmodernizmin İkinci Dünya Müharibəsindən sonar başladığını iddia edir, bəziləri isə 1980-ci illərdə və hətta 1990-cı illərdə başlanıb, deyirlər.

Modernizm və Postmodernizmin ən önəmli fərqləri

Modernizm özgələşmədən danışır.
Postmodernizm kollektiv səslərdən danışır.

Modernizm müəllif üzərində dayanır.
Postmodernizm oxucu üzərində dayanır.

Modernizmin dili xüsusidi.
Postmodernizmin dili gah xüsusi və çox vax tsadədir.

Modernizmdə dastançı etibarsızdır.
Postmodernizmdə dastançı kinayədən daha çox istifadə edir.

Modernizm çox vaxt daxilə diqqət yetirir.
Postmodernizm çox vaxt xaricə diqqət yetirir.

Modernizm çox vaxt gerçekligi inkar etməkdədir.
Postmodernizm qeyri-müəyyənliyin əksidir.

Modernizm “Metafictional”ola bilər.
Modernizmdə “Metafictional”ola bilər.

Modernizmin müstəqil bir ədəbiyyatı var.
Postmodernizm açıq və mətnlərarası ədəbiyyata malikdir.

Modernizm görkəmli növ və növlərlə məşğul olur.
Postmodernizm eniş-yoxuş, aşağı və yuxarının birləşməsidir.

Modernizm quru ədəbi məclislərdən çəkinir.
Postmodernizm ədəbi cəmiyyətin ədəbi məclislərini lağa qoyur.

Modernizm Qərb hegemoni dəyərlərinə sadiqdir.
Postmodernizm Qərb hegemoni dəyərlərinə qarşı çıxır.

Modernizm tutarlı bir məna verməkdən imtina edir.
Postmodernizm həqiqətlər və mənalar barədə iki yönlü mövqeyə malikdir.

Modernizm subyektivləşməyə meyllidir.
Postmodernizm obyektivləşməyə meyllidir.

Modernizm zaman bölgüsünə meyllidir.
Postmodernizm zamanı parçalamağa meyllidir.

Modernizm şəxsiyyətləri bölməyə meyllidir.
Postmodernizm bir çox perspektiv təklif etməyə meyllidir.

Modernist ədəbi əsərlər və şeirlər çox vaxt aşağıdakı istiqamətlərə malikdir:
1- Sevilmək və böyük olmaq
2- Fərqli növlərdə rəd və tərd olmaq
3- Qurtarmaq (qaçmaq)

Postmodernizm ədəbi əsərlər və şeirlər çox vaxt aşağıdakı istiqamətlərə malikdir:
Dünya qismən qeyri-müəyyəndir.
Cisimlər duyğusal rəng və imtiyazlı bir yerə sahib ola bilərlər.
Bəzi əşyani təsviredən cümlələr bəlirsiz olsa, o əşya da bəlirsiz ola bilərlər.

Yenililklər
17.09.20
Ədəbiyyat İnstitutu vakant vəzifələri tutmaq üçün müsabiqə elan edir
17.09.20
"H`Ayların və Armenlərin mənşəyi" kitabı nəşr olunub
16.09.20
Nadir Əzhəri - Modernizm və postmodernizmin xüsusiyyətlərinin müqayisəsi
16.09.20
Buker mükafatının qısa siyahısı açıqlanıb
15.09.20
Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinə rəis müavini təyin edildi
15.09.20
Dövlət qoruqlarını idarəetmə səlahiyyəti Dövlət Turizm Agentliyinin Qoruqları İdarəetmə Mərkəzinə verilib
14.09.20
“Filologiya və sənətşünaslıq” jurnalının növbəti nömrəsi nəşr olunub
14.09.20
Seymur Baycanın romanı Polşada nəşr edildi
14.09.20

Hacı Zeynalabdin Tağıyevin heykəli yaxın zamanlarda ucaldılacaq

14.09.20
İtaliyada 77-ci Venesiya kino festivalına yekun vurulub
11.09.20
Soylu Atalı - Doğruluğun halallığı
11.09.20
Şəkidə qədim yaşayış məskəni aşkarlanıb
11.09.20
“Azərbaycan mədəniyyətində akkulturasiya və folklor” kitabı çapdan çıxıb
11.09.20
Venesiyada ikinci “Müqəddəs Markın şiri” mükafatı təltif olunub
10.09.20
Umberto Eko - Ədəbiyyatın bəzi funksiyaları haqqında
10.09.20
Vaqif Yusifli - Elm fədaisi
10.09.20
"Axtarışlar" jurnalının yeni sayı çıxıb
09.09.20
Etimad Başkeçid - “Dost”, “dost” deyə-deyə...
09.09.20
Anar Şamil - Mənimlə danış
09.09.20
Fərid Muradzadə - Ünvana çatmayan əmanət 
09.09.20

Belçika şirkəti Fikrət Əmirovun “Kor ərəbin mahnısı” əsərinin mənimsənilməsini etiraf etdi

08.09.20
Elmi-fantastika janrında hekayə müsabiqəsi elan olunub
08.09.20
Kosmosda uzun müddət qalmağın baş beyinə təsiri araşdırılıb
08.09.20
Təranə Vahid - Uçan buludlar
08.09.20
Elnura Cavadzadə - Eybəcərlər anası
08.09.20
Azərbaycan filmi Venesiya Film Festivalında nümayiş olunacaq
07.09.20
Kamal Abdullanın "Dədə Qorqud poetikasına giriş" kitabı Türkiyədə nəşr olunub
04.09.20
Elçin Hüseynbəyli yeni roman yazdı
04.09.20
77-ci Venesiya Film Festivalının açılış mərasimi keçirilib
04.09.20
Balaxanı qəsəbəsinin yeni turizm məkanına çevrilməsi istiqamətində işlər davam etdirilir
03.09.20
“Əlişir Nəvainin əsri və nəsri” monoqrafiyası çap olunub
03.09.20
Gələn il mədəniyyət, incəsənət, gənclər siyasəti sahələrinə 439 milyon manat ayrılması proqnazlaşdırılır
03.09.20
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakıda Uşaq İncəsənət Məktəbinin əsaslı təmirdən sonra açılışında iştirak ediblər
03.09.20
Rəssamların əsərlərinin onlayn satışı təşkil ediləcək
02.09.20
Azərbaycan türk fəlsəfəsi tarixini araşdıranlar üçün dəyərli vəsait
02.09.20
Mədəniyyət Nazirliyində kadr islahatları davam edir
02.09.20
“Anamın kitabı” dram əsərinin motivləri əsasında serial çəkilir
02.09.20
Azərbaycanda muzeylər dezinfeksiya işlərindən sonra açılıb
02.09.20
Dövlət Rəsm Qalereyası “Digitalart-lab” adlı yeni layihəyə start verir
01.09.20
“Beşbarmaq dağı” ölkə əhəmiyyətli abidələr siyahısına daxil edildi
©2012 Avanqard.net Muəllif hüquqları qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.